Nguyên nhân của rối loạn phổ tự kỷ ở trẻ

Rối loạn phổ tự kỷ ảnh hưởng đến cách bộ não hoạt động dẫn đến một loạt các khuyết tật về hành vi và xã hội, từ mức độ rất nhẹ đến nặng. Trẻ mắc hội chứng rối loạn phổ tự kỷ có vấn đề về giao tiếp và tương tác xã hội. Trẻ cũng có những hành vi, sở thích và hoạt động lặp đi lặp lại. Khoảng 1⁄3 rối loạn phổ tự kỷ ở trẻ gây thiểu năng trí tuệ.

1. Rối loạn phổ tự kỷ ở trẻ là gì?

Rối loạn phổ tự kỷ (tên tiếng Anh là Autism spectrum disorder và viết tắt là ASD) là một khuyết tật phát triển có thể gây ra những thách thức đáng kể trong xã hội, giao tiếp và hành vi. Nhìn bề ngoài thì những người mắc ASD trông khác biệt với những người khoẻ mạnh khác, nhưng những người mắc ASD có sự khác biệt trong giao tiếp, tương tác, cư xử và học hỏi theo những cách khác với hầu hết những người xung quanh. Khả năng học tập, tư duy và giải quyết vấn đề của những người mắc chứng ASD có thể từ thiên tài đến khó khăn nghiêm trọng. Một số người mắc ASD cần được giúp đỡ rất nhiều trong cuộc sống hàng ngày, còn những người khác có thể cần ít hơn.

Chẩn đoán ASD hiện bao gồm một số tình trạng từng được chẩn đoán riêng biệt: Rối loạn tự kỷ, rối loạn phát triển lan tỏa – không đặc hiệu (PDD-NOS) và hội chứng Asperger. Những tình trạng này hiện nay đều được gọi là rối loạn phổ tự kỷ.

Rối loạn phổ tự kỷ (ASD) là một vấn đề ảnh hưởng đến hệ thần kinh cũng như sự tăng trưởng và phát triển của trẻ. Rối loạn này thường xuất hiện trong 3 năm đầu đời của trẻ.

Một số trẻ nhỏ mắc chứng ASD có vẻ như sống trong quốc tế của riêng chúng. Trẻ không chăm sóc đến những đứa trẻ khác và thiếu ý thức xã hội. Trẻ mắc ASD tập trung chuyên sâu vào việc tuân theo một thói quen nào đó, thậm chí còn đó chỉ là những hành vi thông thường. Một đứa trẻ mắc chứng rối loạn này cũng thường gặp khó khăn vất vả khi tiếp xúc với người khác. Trẻ hoàn toàn có thể không khởi đầu nói sớm như những đứa trẻ khác và không muốn tiếp xúc bằng mắt với người khác .
Trị liệu tự kỷ

2. Nguyên nhân của rối loạn phổ tự kỷ ở trẻ

Các nhà khoa học lúc bấy giờ vẫn chưa biết tổng thể những nguyên do gây ra ASD. Tuy nhiên, 1 số ít nguyên do đã được xác lập có năng lực làm tăng rủi ro tiềm ẩn khiến trẻ mắc ASD. Bên cạnh đó, hoàn toàn có thể có nhiều yếu tố khác nhau khiến trẻ có nhiều năng lực bị ASD, gồm có những yếu tố thiên nhiên và môi trường, sinh học và di truyền .Hầu hết những nhà khoa học chấp thuận đồng ý rằng gen là một trong những yếu tố rủi ro tiềm ẩn hoàn toàn có thể làm cho một người có nhiều năng lực tăng trưởng ASD .Trẻ em có anh chị em bị ASD có rủi ro tiềm ẩn mắc ASD cao hơn .

Nhiều nghiên cứu tập trung vào các gen ảnh hưởng đến sự phát triển của não và dẫn truyền thần kinh (cách các tế bào não giao tiếp), nhưng các chuyên gia cho rằng một số bệnh lý nhất định có thể liên quan đến ASD. Vẫn chưa rõ những điều kiện này có liên quan trực tiếp như thế nào đến ASD. Những người mắc một số tình trạng di truyền hoặc nhiễm sắc thể, chẳng hạn như hội chứng fragile X hoặc bệnh xơ cứng củ (tuberous sclerosis), phenylketon niệu, hội chứng rượu bào thai, hội chứng Rett, hội chứng Angelman và hội chứng Smith-Lemli-Opitz có nhiều khả năng khiến trẻ mắc tự kỷ.

ASD hoàn toàn có thể xảy ra ở tổng thể những nhóm chủng tộc, dân tộc bản địa và kinh tế tài chính xã hội khác nhau, nhưng trẻ nam có năng lực mắc tự kỷ cao gấp 4 lần so với trẻ gái. Khi dùng trong thời kỳ mang thai, những loại thuốc được kê toa như axit valproic và thalidomide có tương quan đến rủi ro tiềm ẩn mắc ASD 15-16 cao hơn .Có 1 số ít dẫn chứng cho thấy quá trình nhạy cảm dễ tăng trưởng ASD xảy ra trước, trong và ngay sau khi sinh. Trẻ em sinh ra từ cha mẹ lớn tuổi có rủi ro tiềm ẩn mắc ASD cao hơn .

Một số cha mẹ lo lắng rằng các loại vắc-xin thông thường cho trẻ nhỏ, chẳng hạn như vắc-xin sởi – quai bị – rubella (MMR), có thể gây ra chứng tự kỷ. Nhiều nghiên cứu lớn đã không tìm thấy bất kỳ mối liên hệ nào giữa chứng tự kỷ và các loại vắc xin này. Theo Viện Y khoa, Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ và Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ (CDC) thì hiện nay không có bằng chứng nào cho thấy vắc xin gây ra chứng tự kỷ.

Hình ảnh bé được điều trị tự kỷ tại Vinmec

3. Triệu chứng rối loạn phổ tự kỷ ở trẻ

Trẻ mắc chứng ASD thường gặp yếu tố với những kỹ năng và kiến thức xã hội, tình cảm và tiếp xúc. Trẻ hoàn toàn có thể lặp lại những hành vi nhất định và hoàn toàn có thể không muốn đổi khác trong những hoạt động giải trí hàng ngày. Ngoài ra, trẻ mắc tự kỷ cũng có những cách độc lạ để học hỏi, quan tâm hoặc phản ứng với mọi thứ. Các tín hiệu của ASD khởi đầu trong thời thơ ấu và thường lê dài trong suốt cuộc sống của một người .Trẻ em mắc ASD hoàn toàn có thể có những triệu chứng đơn cử như sau :

  • Không chỉ vào vật thể để thể hiện sự quan tâm (ví dụ: không chỉ vào một chiếc máy bay đang bay qua)
  • Không nhìn vào đồ vật khi người khác chỉ vào những đồ vật đó
  • Gặp khó khăn khi liên quan đến người khác hoặc không quan tâm đến người khác
  • Tránh giao tiếp bằng mắt và muốn ở một mình
  • Khó hiểu cảm xúc của người khác hoặc nói về cảm xúc của chính bản thân
  • Không thích được ôm hoặc chỉ có thể âu yếm khi trẻ muốn
  • Trẻ dường như không biết khi mọi người nói chuyện với họ, nhưng lại có phản ứng với các âm thanh khác
  • Trẻ có thể quan tâm đến người khác, nhưng lại không biết cách nói chuyện, chơi hoặc làm gì với họ
  • Lặp lại hoặc nhái lại các từ hoặc cụm từ mà người khác nói với trẻ, hoặc lặp lại các từ hoặc cụm từ thay cho câu trả lời bình thường
  • Gặp khó khăn khi bày tỏ nhu cầu của trẻ bằng cách sử dụng lời nói hoặc biểu hiện cảm xúc
  • Không chơi trò chơi “đóng vai”
  • Gặp đi lặp lại các hành động
  • Gặp khó khăn trong việc thích nghi khi một thói quen bị thay đổi
  • Có phản ứng bất thường với nhiều thứ ngửi, nếm, nhìn, cảm nhận hoặc âm thanh
  • Mất kỹ năng mà trẻ đã từng có (ví dụ: ngừng nói những từ trẻ đã từng sử dụng)

4. Chẩn đoán và điều trị ASD ở trẻ

Bệnh viêm phổi ở trẻ em có lây không?

4.1 Chẩn đoán

Việc chẩn đoán rối loạn phổ tự kỷ ( ASD ) hoàn toàn có thể khó khăn vất vả vì không có xét nghiệm nào, như xét nghiệm máu, để chẩn đoán chứng rối loạn này. Các bác sĩ xem xét lịch sử dân tộc tăng trưởng và hành vi của trẻ để đưa ra chẩn đoán .

ASD đôi khi có thể được phát hiện khi trẻ 18 tháng tuổi trở xuống. Đến 2 tuổi, chẩn đoán ASD đến từ một chuyên gia có kinh nghiệm có thể được xem là rất đáng tin cậy. Tuy nhiên, nhiều trẻ không được chẩn đoán cuối cùng cho đến khi trẻ lớn hơn. Một số người không được chẩn đoán cho đến khi họ ở tuổi vị thành niên hoặc người lớn. Sự chậm trễ này có nghĩa là trẻ em mắc ASD có thể không nhận được sự giúp đỡ sớm mà chúng cần.

Các tín hiệu khởi đầu của ASD hoàn toàn có thể gồm có, nhưng không số lượng giới hạn chỉ mấy tín hiệu này :

  • Tránh giao tiếp bằng mắt,
  • Ít quan tâm đến trẻ em hoặc người chăm sóc khác
  • Khả năng thể hiện ngôn ngữ bị hạn chế (ví dụ: có ít từ hơn các bạn cùng lứa tuổi hoặc khó sử dụng từ để giao tiếp)
  • Khó chịu vì những thay đổi nhỏ trong thói quen hằng ngày

Khi trẻ em mắc chứng ASD trở thành thanh thiếu niên và thanh niên, trẻ có thể gặp khó khăn trong việc phát triển và duy trì tình bạn, giao tiếp với bạn bè và người lớn, hoặc hiểu những hành vi được mong đợi ở trường học hoặc trong công việc. Ngoài ra, những đối tượng này cũng cần chăm sóc sức khỏe thường xuyên vì họ có thể có kèm theo các bệnh lý khác như rối loạn tăng động giảm chú ý, rối loạn ám ảnh cưỡng chế, lo âu hoặc trầm cảm hoặc rối loạn hành vi.

Theo dõi, sàng lọc, nhìn nhận và chẩn đoán trẻ mắc ASD càng sớm càng tốt là điều rất quan trọng để bảo vệ trẻ nhận được những dịch vụ và tương hỗ thiết yếu để phát huy hết tiềm năng của mình. Có một số ít bước trong quy trình này .

4.2 Giám sát phát triển

Theo dõi sự tăng trưởng bằng cách quan sát cách con bạn tăng trưởng và đổi khác theo thời hạn và liệu con bạn có cung ứng được những mốc tăng trưởng nổi bật về chơi, học, nói, cư xử và vận động và di chuyển hay không. Cha mẹ, ông bà, nhân viên cấp dưới Y tế chăm nom trẻ và những người chăm nom khác hoàn toàn có thể tham gia vào việc giám sát sự tăng trưởng. Bạn hoàn toàn có thể sử dụng một list kiểm tra ngắn gọn về những mốc quan trọng để xem con bạn đang tăng trưởng như thế nào. Nếu bạn nhận thấy rằng con bạn không đạt được những mốc quan trọng, hãy chuyện trò với bác sĩ hoặc điều dưỡng về những lo ngại của bạn .Khi bạn đưa trẻ đi khám sức khỏe thể chất, bác sĩ hoặc điều dưỡng cũng sẽ theo dõi sự tăng trưởng của trẻ. Bác sĩ hoặc điều dưỡng hoàn toàn có thể hỏi bạn những câu hỏi về sự tăng trưởng của con bạn hoặc sẽ trò chuyện và chơi với con bạn để xem liệu con bạn có đang tăng trưởng và đạt được những mốc quan trọng hay không. Một cột mốc bị bỏ lỡ hoàn toàn có thể là tín hiệu của yếu tố nào đó, thế cho nên bác sĩ hoặc một chuyên viên khác sẽ xem xét kỹ hơn bằng cách sử dụng nhiều bài kiểm tra kỹ lưỡng hơn .

4.3 Sàng lọc phát triển

Kiểm tra sự tăng trưởng giúp xem xét kỹ hơn cách con bạn đang tăng trưởng. Con bạn sẽ nhận được một bài kiểm tra ngắn hoặc bạn sẽ triển khai xong một bảng câu hỏi về con bạn. Các công cụ được sử dụng để sàng lọc hành vi và tăng trưởng là bảng câu hỏi về sự tăng trưởng của trẻ, gồm có ngôn từ, hoạt động, tâm lý, hành vi và cảm hứng. Sàng lọc tăng trưởng hoàn toàn có thể được triển khai bởi bác sĩ hoặc điều dưỡng, nhưng cũng hoàn toàn có thể được triển khai bởi những chuyên viên khác trong cơ sở chăm nom sức khỏe thể chất, hội đồng hoặc trường học .Sàng lọc tăng trưởng thông dụng hơn so với theo dõi tăng trưởng và được triển khai ít tiếp tục hơn theo dõi tăng trưởng. Con bạn nên được kiểm tra nếu bạn hoặc bác sĩ nhận ra những tín hiệu không bình thường. Tuy nhiên, sàng lọc tăng trưởng chỉ là một phần của 1 số ít lần thăm khám sức khỏe thể chất cho trẻ nhỏ và cho tổng thể trẻ, ngay cả khi trẻ không có bất kể tín hiệu không bình thường nào tương quan đến tự kỷ .Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ ( AAP ) khuyến nghị tầm soát hành vi và tăng trưởng cho toàn bộ trẻ nhỏ khi thăm khám sức khỏe thể chất định kỳ cho trẻ ở những độ tuổi sau :

  • 9 tháng
  • 18 tháng
  • 30 tháng

Ngoài ra, AAP khuyến nghị rằng, tổng thể trẻ nhỏ nên được sàng lọc đặc biệt quan trọng về ASD trong những cuộc thăm khám bác sĩ tại :

  • 18 tháng
  • 24 tháng

Có thể cần sàng lọc bổ trợ nếu trẻ có rủi ro tiềm ẩn cao mắc ASD ( ví dụ : trẻ có chị gái, anh trai hoặc thành viên khác trong mái ấm gia đình mắc ASD ) hoặc nhiều lúc có những hành vi tương quan đến ASD .Nếu con bạn có rủi ro tiềm ẩn mắc những yếu tố tăng trưởng cao hơn do sinh non, nhẹ cân, rủi ro đáng tiếc về môi trường tự nhiên như phơi nhiễm chì hoặc những yếu tố khác, bác sĩ cũng hoàn toàn có thể đàm đạo thêm về việc sàng lọc bổ trợ. Nếu một đứa trẻ có một yếu tố sức khỏe thể chất lê dài, thì trẻ đó cần được theo dõi và sàng lọc tăng trưởng trong tổng thể những nghành tăng trưởng .
trẻ 18 tháng tuổi

4.4 Điều trị

Hiện tại, không có chiêu thức điều trị nào được chứng tỏ là hoàn toàn có thể chữa khỏi ASD, nhưng một số ít giải pháp can thiệp đã được tăng trưởng và nghiên cứu và điều tra để sử dụng cho trẻ nhỏ. Những can thiệp này hoàn toàn có thể làm giảm những triệu chứng, cải tổ năng lực nhận thức và kỹ năng và kiến thức sống hàng ngày, và tối đa hóa năng lực hoạt động giải trí và tham gia của trẻ trong hội đồng .Sự độc lạ về cách ASD ảnh hưởng tác động đến mỗi người là những người mắc ASD có những điểm mạnh và thử thách riêng trong tiếp xúc xã hội, hành vi và năng lực nhận thức. Do đó, kế hoạch điều trị thường là đa ngành, hoàn toàn có thể tương quan đến những giải pháp can thiệp do cha mẹ làm trung gian và nhắm tiềm năng những nhu yếu cá thể của trẻ .Các kế hoạch can thiệp hành vi tập trung chuyên sâu vào tăng trưởng kỹ năng và kiến thức tiếp xúc xã hội, đặc biệt quan trọng khi trẻ sẽ đạt được những kỹ năng và kiến thức này một cách tự nhiên và giảm bớt những sở trường thích nghi bị hạn chế cũng như những hành vi lặp đi lặp lại. Đối với 1 số ít trẻ nhỏ, liệu pháp nghề nghiệp và ngôn từ cũng như giảng dạy kỹ năng và kiến thức xã hội và dùng thuốc ở trẻ lớn hơn hoàn toàn có thể hữu dụng. Phương pháp điều trị hoặc can thiệp tốt nhất hoàn toàn có thể khác nhau tùy thuộc vào độ tuổi, thực trạng sức khoẻ, những yếu tố gặp phải và sự độc lạ của mỗi cá thể .

Cũng cần nhớ rằng trẻ em bị ASD có thể bị ốm hoặc bị thương giống như trẻ em không bị ASD. Khám sức khỏe và nha khoa thường xuyên nên là một phần trong kế hoạch điều trị của trẻ. Thông thường, rất khó để biết liệu hành vi của trẻ có liên quan đến ASD hay do tình trạng sức khỏe riêng biệt gây ra. Ví dụ, cử động đầu đập về phía trước liên tục (head-banging) có thể là một triệu chứng của ASD hoặc nó có thể là dấu hiệu trẻ đang bị đau đầu hoặc đau tai. Trong những trường hợp đó, trẻ cần phải khám sức khỏe toàn diện. Theo dõi các mốc phát triển không chỉ có nghĩa là chú ý đến các triệu chứng liên quan đến ASD mà còn cả sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ.

Trẻ tự kỷ

Có nhiều loại phương pháp điều trị hiện nay đang được thực hiện cho trẻ tự kỷ, bao gồm phân tích hành vi ứng dụng (applied behavior analysis), đào tạo kỹ năng xã hội, trị liệu nghề nghiệp, vật lý trị liệu, liệu pháp hợp nhất các giác quan (sensory integration therapy) và sử dụng công nghệ hỗ trợ.

Các loại điều trị thường hoàn toàn có thể được chia thành những loại sau :

  • Cách tiếp cận Hành vi và Giao tiếp
  • Phương pháp chế độ ăn uống
  • Thuốc
  • Thuốc bổ sung và thay thế

Trẻ trong quy trình tiến độ từ 6 tháng đến 3 tuổi rất dễ gặp phải những yếu tố về hệ hô hấp, những bệnh lý nhiễm trùng hô hấp, bệnh lý về da và nhiễm trùng đường tiêu hóa … cha mẹ cần đặc biệt quan trọng chú ý quan tâm đến việc chăm nom và phân phối dinh dưỡng rất đầy đủ cho trẻ. Khoa nhi tại mạng lưới hệ thống Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec là địa chỉ tiếp đón và thăm khám những bệnh lý mà trẻ sơ sinh cũng như trẻ nhỏ dễ mắc phải : sốt virus, sốt vi trùng, viêm tai giữa, viêm phổi ở trẻ, … Với mạng lưới hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế văn minh, khoảng trống vô trùng, giảm thiểu tối đa tác động ảnh hưởng cũng như rủi ro tiềm ẩn lây lan bệnh, Vinmec sẽ mang lại sự hài lòng cho Quý khách hàng và được những chuyên viên trong ngành nhìn nhận cao với :

  • Quy tụ đội ngũ y bác sĩ hàng đầu về Nhi khoa: Gồm các chuyên gia đầu ngành, có trình độ chuyên môn cao (giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ), giàu kinh nghiệm, từng công tác tại các bệnh viện lớn như Bạch Mai, 108.. Các bác sĩ đều được đào tạo bài bản, chuyên nghiệp, có tâm – tầm, am hiểu tâm lý trẻ. Bên cạnh các bác sĩ chuyên khoa Nhi trong nước, khoa Nhi còn có sự tham gia của các chuyên gia nước ngoài (Nhật Bản, Singapore, Úc, Mỹ) luôn tiên phong áp dụng những phác đồ điều trị mới nhất và hiệu quả nhất.
  • Dịch vụ toàn diện: Trong lĩnh vực Nhi khoa, Vinmec cung cấp chuỗi các dịch vụ khám – chữa bệnh liên hoàn từ Sơ sinh đến Nhi và Vaccine,… theo tiêu chuẩn Quốc tế để cùng bố mẹ chăm sóc sức khỏe bé từ khi lọt lòng đến tuổi trưởng thành
  • Kỹ thuật chuyên sâu: Vinmec đã triển khai thành công nhiều kỹ thuật chuyên sâu giúp việc điều trị các căn bệnh khó trong Nhi khoa hiệu quả hơn: phẫu thuật thần kinh – sọ, ghép tế bào gốc tạo máu trong điều trị ung thư.
  • Chăm sóc chuyên nghiệp: Ngoài việc thấu hiểu tâm lý trẻ, Vinmec còn đặc biệt quan tâm đến không gian vui chơi của các bé, giúp các bé vui chơi thoải mái và làm quen với môi trường của bệnh viện, hợp tác điều trị, nâng cao hiệu quả khám chữa bệnh.

Để được tư vấn trực tiếp, Quý Khách vui lòng bấm số hoặc đăng ký lịch trực tuyến TẠI ĐÂY. Tải ứng dụng độc quyền MyVinmec để đặt lịch nhanh hơn, theo dõi lịch tiện lợi hơn!

Rate this post
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments