Quy luật hiệu suất giảm dần – Wikipedia tiếng Việt

Quy luật hiệu suất giảm dần[1][2] (hay còn được gọi là quy luật tỷ lệ biến đổi[3], quy luật hiệu suất cận biên giảm dần[4]) phát biểu rằng mỗi đơn vị yếu tố sản xuất tăng thêm sẽ bổ sung ít hơn vào tổng sản lượng so với các đơn vị trước. Quy luật hiệu suất giảm dần được áp dụng khi một yếu tố sản xuất thay đổi (ví dụ như lao động) còn các yếu tố khác (ví dụ như máy móc thiết bị, đất đai) được giữ cố định[5]. Quy luật hiệu suất giảm dần không có nghĩa rằng bổ sung thêm một yếu tố đầu vào sẽ làm giảm tổng sản lượng, được biết đến với tên quy luật hiệu suất âm, mặc dù trong thực tế điều này khá phổ biến.

Một ví dụ phổ cập là việc thuê thêm nhân công cho một việc làm, ví dụ điển hình như việc lắp ráp xe xe hơi. Trong một vài trường hợp, việc thuê thêm nhân công hoàn toàn có thể gây ra một số ít yếu tố như những công nhân ” dẫm chân ” lên phần việc của nhau, hoặc nhiều lúc họ phải chờ một khoảng chừng thời hạn cho đến lúc liên tục phần việc của mình. Trong những trường hợp trên, việc sản xuất thêm một đơn vị chức năng đầu ra trên mỗi một đơn vị chức năng thời hạn thậm chí còn hoàn toàn có thể ngày càng tăng thêm ngân sách, do tại những yếu tố nguồn vào bị tiêu tốn lãng phí và không được sử dụng một cách hiệu suất cao [ 6 ] .Quy luật hiệu suất giảm dần là một nguyên tắc cơ bản trong kinh tế tài chính học [ 5 ]. Nó đóng vai trò chính trong kim chỉ nan sản xuất [ 7 ] .

Khái niệm Hiệu suất giảm dần đã là mỗi quan tâm từ trước đó của các nhà kinh tế học như Johann Heinrich von Thünen, Jacques Turgot, Adam Smith[8], James Steuart, Thomas Robert Malthus và David Ricardo. Tuy nhiên, các nhà kinh tế học cổ điển như Malthus và Ricardo tin rằng sự suy giảm về sản lượng của đầu ra là do sự suy giảm về chất lượng của các đầu vào. Các nhà kinh tế học tân cổ điển lại cho rằng mỗi “đơn vị” của lao động là giống hệt giau. Theo họ, hiệu suất giảm dần là bởi vì sự rối loạn trong toàn bộ quá trình sản xuất khi mà yếu tố đầu vào lao động được gia tăng, trong khi yếu tố nguồn vốn lại không đổi. Quy luật hiệu suất giảm dần vẫn còn là một vấn đề quan trọng trong lĩnh vực nông nghiệp.

Bạn đang đọc: Quy luật hiệu suất giảm dần – Wikipedia tiếng Việt

Hiệu suất cận biên giảm dần[sửa|sửa mã nguồn]

Điểm chính của quy luật hiệu suất cận biên giảm dần là khi tổng lượng đầu tư tăng, tổng số lợi nhuận trên đầu tư theo tỷ lệ tổng vốn đầu tư (tính theo sản phẩm hoặc lợi nhuận trung bình) lại giảm. Ví dụ, giả sử rằng 1 kilogram hạt giống được trồng trên một lô đất nhất định có thể sản xuất ra 1 tấn sản phẩm, 2 kilogram hạt sản xuất ra 1,5 tấn sản phẩm và 3 kilogram hạt sản xuất ra 1,75 tấn sản phẩm. Theo công thức toán học, 1 kilogram hạt giống thứ

i

{\displaystyle i}

i sản xuất được thêm

1

2

i

1

{\displaystyle {\frac {1}{2^{i-1}}}}

{\displaystyle {\frac {1}{2^{i-1}}}} tấn sản phẩm. Lợi nhuận từ việc đầu tư 1 kilogram hạt giống đầu tiên là 1 tấn/kilogram. Khi đầu tư 2 kilogram hạt giống, lợi nhuận là

1
,
5

2

=
0
,
75

{\displaystyle {\frac {1,5}{2}}=0,75}

{\displaystyle {\frac {1,5}{2}}=0,75} tấn/kilogram và khi 3 kilogram hạt giống được đầu tư, lợi nhuận sẽ là

1
,
75

3


0
,
58

{\displaystyle {\frac {1,75}{3}}\thickapprox 0,58}

{\displaystyle {\frac {1,75}{3}}\thickapprox 0,58} tấn/kilogram.

Ở ví dụ này, theo công thức toán học, hiệu suất cận biên bị giảm là :

D

=

1
X

i
=
1

X

1

2

i

1

{\displaystyle {\text{D}}={\frac {1}{X}}\sum _{i=1}^{X}{\frac {1}{2^{i-1}}}}

{\displaystyle {\text{D}}={\frac {1}{X}}\sum _{i=1}^{X}{\frac {1}{2^{i-1}}}}

với

X

{\displaystyle {\text{X}}}

{\displaystyle {\text{X}}} là số lượng hạt giống tính theo kilogram.

1

2

i

1

{\displaystyle {\frac {1}{2^{i-1}}}}

là sản lượng tăng thêm tính theo tấn, khi kilogram hạt giống thứ

i

{\displaystyle {i}}

{\displaystyle {i}} được đầu tư.

Thay X { \ displaystyle { \ text { X } } } bởi 3 vào công thức trên và khai triển, ta có :

D

=

1
3

i
=
1

3

1

2

i

1

{\displaystyle {\text{D}}={\frac {1}{3}}\sum _{i=1}^{3}{\frac {1}{2^{i-1}}}}

{\displaystyle {\text{D}}={\frac {1}{3}}\sum _{i=1}^{3}{\frac {1}{2^{i-1}}}}

=

1
3

(

1

2

1

1

+

1

2

2

1

+

1

2

3

1

)

{\displaystyle ={\frac {1}{3}}\cdot \left({\frac {1}{2^{1-1}}}+{\frac {1}{2^{2-1}}}+{\frac {1}{2^{3-1}}}\right)}

{\displaystyle ={\frac {1}{3}}\cdot \left({\frac {1}{2^{1-1}}}+{\frac {1}{2^{2-1}}}+{\frac {1}{2^{3-1}}}\right)}

=

1
3

(

1

2

0

+

1

2

1

+

1

2

2

)

{\displaystyle ={\frac {1}{3}}\cdot \left({\frac {1}{2^{0}}}+{\frac {1}{2^{1}}}+{\frac {1}{2^{2}}}\right)}

{\displaystyle ={\frac {1}{3}}\cdot \left({\frac {1}{2^{0}}}+{\frac {1}{2^{1}}}+{\frac {1}{2^{2}}}\right)}

=

1
3

(

1
1

+

1
2

+

1
4

)

=

1.75
3

{\displaystyle ={\frac {1}{3}}\cdot \left({\frac {1}{1}}+{\frac {1}{2}}+{\frac {1}{4}}\right)={\frac {1.75}{3}}}

{\displaystyle ={\frac {1}{3}}\cdot \left({\frac {1}{1}}+{\frac {1}{2}}+{\frac {1}{4}}\right)={\frac {1.75}{3}}}

=
0.58

3
¯

{\displaystyle =0.58{\overline {3}}}

{\displaystyle =0.58{\overline {3}}} tấn/kilogram.

Một ví dụ khác, một nhà máy sản xuất có nguồn vốn, bao gồm công cụ và máy móc, được cố định, trong khi nguồn cung lao động thì luôn dồi dào. Khi nhà máy này quyết định tăng thêm số lượng nhân công thì tổng sản lượng đầu ra cũng tăng lên nhưng với tốc độ giảm dần. Điều này xảy ra bởi vì sau một thời điểm nhất định nào đó, số lượng nhân công trong nhà máy trở nên quá đông và các công nhân bắt đầu phải xếp hàng để từng người một lần lượt sử dụng máy móc, công cụ. Giải pháp dài hạn cho vấn đề này là tăng lượng vốn, tức là nên mua thêm máy móc, công cụ và xây dựng thêm nhà máy.

Doanh thu và ngân sách[sửa|sửa mã nguồn]

Mối quan hệ giữa lệch giá từ đầu vào và ngân sách cho loại sản phẩm là mối quan hệ ngược chiều. Giả sử rằng 1 kilogram hạt giống có giá không đổi là 1 dollar. Mặc dù hoàn toàn có thể còn hoàn toàn có thể có nhiều ngân sách khác nữa, nhưng giả định rằng những ngân sách này là cố định và thắt chặt, tức là nó không nhờ vào vào việc sản xuất nhiều hay ít. 1 kilogram hạt giống tiên phong tạo ra 1 tấn loại sản phẩm, tức là 1 tấn mẫu sản phẩm tiên phong tốn ngân sách cận biên là 1 dollar để sản xuất. Nếu không có gì đổi khác, thì nếu 1 kilogram hạt giống thứ hai được gieo sẽ sản xuất ra thêm 0,5 tấn mẫu sản phẩm. Trường hợp này ngân sách cận biên vẫn sẽ là 1 dollar cho 0,5 tấn mẫu sản phẩm, tương tự với 2 dollar cho 1 tấn loại sản phẩm. Tương tự, nếu 1 kilogram hạt giống thứ ba được gieo sẽ sản xuất ra thêm 0,25 tấn loại sản phẩm, thì ngân sách cận biên là 1 dollar cho 0,25 tấn loại sản phẩm trên, tương tự với 4 dollar / 1 tấn mẫu sản phẩm. Do vậy, quy luật hiệu suất cận biên giảm dần ám chỉ việc ngày càng tăng về ngân sách cận biên và ngân sách trung bình .Chi tiêu còn hoàn toàn có thể được đo bằng ngân sách thời cơ. Trong trường hợp này, quy luật trên còn được vận dụng cho toàn xã hội – ngân sách thời cơ cho việc sản xuất một đơn vị chức năng sản phẩm & hàng hóa thường tăng lên khi toàn xã hội cố gắng nỗ lực sản xuất sản phẩm & hàng hóa đó nhiều hơn. Điều này lý giải cho hình dạng cái bát úp của đường số lượng giới hạn năng lực sản xuất .

  • David Begg, Stanley Fisher, Rudiger Dornbusch (2008), Kinh tế học, Nhà xuất bản Thống kê, trang 7

Case, Karl E.; Fair, Ray C. (1999). Principles of Economics (5th ed.). Prentice-Hall. ISBN 0-13-961905-4.

Rate this post
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments