Tu tập Giới Định Tuệ giúp hoàn thiện nhân cách

Giới Định Tuệ là ba phương diện tu tập dựa trên Bát Chánh Đạo, tám phương tiện đi lại giúp một người vững bước trên con đường triển khai xong nhân cách, hướng tới giác ngộ giải thoát .Nhân cách là phẩm giá của một người gồm có lối tâm lý, hành vi, cách cư xử của họ so với bản thân và xã hội. Rèn luyện bản thân theo Giới Định Tuệ sẽ giúp tất cả chúng ta dần triển khai xong nhân cách của chính mình, tương thích với những chuẩn mực đạo đức theo lời Phật dạy để trở thành người tốt – mang lại nhiều quyền lợi cho mái ấm gia đình và xã hội .

Giới là gì?

Giới là những điều đạo đức giúp con người tu sửa bản thân, trau dồi đức hạnh. Ví dụ như trong Ngũ giới của người cư sĩ tại gia: Không được giết hại, không được trộm cắp, không được tà dâm, không được nói dối, không được uống rượu.

Năm điều đạo đức này không những ngăn ngừa làm điều sai lầm, mà còn đưa người Phật tử tại gia mạnh tiến trên đường giải thoát, đem lại trật tự an vui, hoà bình cho mái ấm gia đình và xã hội. Người nào tráng lệ tuân theo Ngũ giới thì họ hoàn toàn có thể triển khai xong một tư cách của riêng họ – quyền lợi cho mình và cho người không hề kể xiết .

Giữ giới trong sáng chính là trong bước đầu giải thoát hay khởi điểm của an định và phát sinh trí tuệ .

Giới gồm có : Chánh Ngữ, Chánh Nghiệp, Chánh Mạng .

Chánh Ngữ

Có nghĩa là nói lời chân thực, công minh, ngay thật và khôn khéo mang lại quyền lợi và tránh gây đau khổ cho người khác. Trong kinh Pháp Cú đức Phật nói rằng : “ Chớ nói lời thô lỗ. Người bị nói lời thô lỗ sẽ vấn đáp thô lỗ. Lời nói độc địa quả thật đau đớn. Lời qua tiếng lại sẽ làm tổn thương nhau. ”Đức Phật đã nói với ngài Mục Kiền Liên như sau : “ Ta không nên tranh cãi, vì như vậy chỉ khiến ta nói nhiều, khiến ta bị kích thích, khiến ta mất quân bình và khiến ta khó định trong thiền pháp … ”Rèn luyện Chánh Ngữ giúp tất cả chúng ta tạo nên một nhân cách chân chính .

Chánh Nghiệp

Có nghĩa là hành vi, việc làm chân chính đúng với lẽ phải, tương thích với nhân quả và có quyền lợi cho toàn bộ chúng sinh. Khi giảng về Chánh Nghiệp đức Phật đã nhắc nhở như sau :

“ Không vì bản thân, không vì tha nhân, không vì con, không vì của, không vì sự nghiệp, không vì ngai vàng mà làm điều ác. Cũng không tìm thành công xuất sắc bằng phương tiện đi lại bất chính. Người như thế mới thật là người có đức hạnh, có trí tuệ và theo giáo lý Phật dạy. ”

Đức Phật đã nói trong kinh Pháp Cú : “ Ai sống trên đời này mà sát hại, chiếm đoạt, gian dâm, gián trá, say sưa ; sống đam mê như vậy thì ngay trong đời sống hiện tại, người ấy đã tự hướng đến cái căn nguyên nhân cách của mình. ”Khi khuyên chúng sinh từ bỏ việc ác làm việc thiện Ngài đã dạy :

“ Ai thao tác ác nhưng rồi biết thao tác lành để xóa mờ đi việc ác, thì người ấy làm cho đời mình sáng lên như vầng trăng ra khỏi mây che .Trước khi hành vi, ta phải dò xét và suy luận kỹ càng : Nếu hành vi này có hại cho ta hay có hại cho người khác, hoặc cả hai thì là bất thiện. Hành động này đem lại phiền não và đau khổ nên cần phải tránh. ”

Những hành vi, việc làm chân chính khi tu tập Chánh Nghiệp giúp tất cả chúng ta dần triển khai xong nhân cách tốt trong xã hội .

Chánh Mạng

Có nghĩa là sống chân chính bằng nghề nghiệp lương thiện. Người tu tập Chánh Mạng sống một cuộc sống ngay thật không gian tham, không làm giàu trên mồ hôi nước mắt của người khác, không làm cho người và vật phải đau khổ vì hành vi của mình .Trong kinh Tăng Chi Bộ, đức Phật luôn khuyến khích hàng đệ tử tại gia về những việc làm tạo ra của cải bằng phương tiện đi lại chân chính : “ Người nào phong phú hợp pháp do tính cần mẫn, do kĩ năng và thiện hạnh tạo ra của cải gia tài và sử dụng cho bản thân, mái ấm gia đình và giúp sức người khác, người đó đã sống theo đúng Chánh Mạng và Chánh Nghiệp. ”

Định là gì?

Định giúp con người có được trạng thái quân bình. Khi tâm ta quân bình, ta sẽ nhận thức được vấn đề xảy ra một cách rõ ràng, và vì vậy, ta sẽ có những hướng xử lý đúng đắn .Cách xử lý đúng đắn có nghĩa là trải qua những hành vi và ứng xử đúng đắn. Định gồm có : Chánh Tinh Tấn, Chánh Niệm, Chánh Định .

Chánh Tinh Tấn

Chánh Tinh Tấn là siêng năng siêng năng thao tác chánh nghĩa lợi lạc cho mình cũng như cho người và vật. Người theo đúng Chánh Tinh Tấn thứ nhất khi nào cũng nhiệt huyết sửa mình, cương quyết tiêu diệt những điều xấu, quyết tâm tăng trưởng mọi hạnh lành .

  • Tinh tấn ngăn ngừa những điều xấu chưa phát sinh
  • Tinh tấn dứt trừ những điều xấu đã phát sinh
  • Tinh tấn phát triển những điều lành chưa phát triển
  • Tinh tấn tiếp tục phát triển những điều lành đã phát triển

Trong Bồ Tát Hạnh dạy rằng : “ Biết tự chủ, can đảm và mạnh mẽ, bình đẳng xem mình và người như nhau, xả bỏ ích kỷ để làm quyền lợi cho người, đó là những điều kiện kèm theo của tinh tấn. ”Việc thiện là điều khó làm bởi con người vốn ích kỷ, vì thế để làm được những việc tốt lợi mình, lợi người thì tất cả chúng ta phải nỗ lực đúng đắn để tu sửa bản thân .

Chánh Niệm

Chánh Niệm là ghi nhớ những điều hay lẽ phải, những điều lợi lạc cho mình và người. Khi tâm ta an trú trong Chánh Niệm, ta sẽ nhận thức sáng suốt được những đạo lý chân chính, từ đó ta sẽ tự khuynh hướng cho mình một tâm niệm đúng đắn, không để cho tâm niệm đi lệch hướng vào những điều bất thiện .

Trong Kinh Trung Bộ, đức Phật lý giải : “ Nhờ không ức niệm, không tác ý đến những điều bất thiện : tham, sân và si nên những bất thiện đó bị diệt trừ. Và sự diệt trừ được những bất thiện đã giúp cho tâm được an trú và yên bình. ”

Khi tâm an trú yên bình, trí tuệ sẽ thăng hoa. Trí tuệ là chìa khóa giúp con người nhận thức đúng đắn những sự kiện diễn ra xung quanh, từ đó mà đưa ra những hướng xử lý hài hòa và hợp lý nhân quả .

Chánh Định

Chánh Định là sự tập trung chuyên sâu tư tưởng vào một yếu tố chính đáng, đúng với chân lý, có quyền lợi cho mình và người. Thiền sư Thích Nhất Hạnh lý giải Định như là một sự lắng tâm một cách tự nhiên, không gắng sức. Ví như ly nước không cần phải gạn lọc mà những cặn bụi trong nước tự nhiên từ từ lắng xuống đáy ly .Đức Phật đã nói : “ Tâm đứng vị trí số 1 muôn Pháp, thế cho nên khi tâm và lắng đọng, yên bình thì sự bình an phát sinh. ” Sự an ổn ý thức giúp con người tăng trưởng trí tuệ. Trí tuệ giúp con người có được nhận thức thâm thúy yếu tố, và giải quyết và xử lý một cách sáng suốt .Nhận thức về đời sống xung quanh và ngay chính bản thân để có được những hành vi đúng đắn đều nhờ vào Chánh Định. Từ đó, ta hoàn toàn có thể hoàn thành xong nhân cách của chính mình .

Tuệ là gì?

Khi có trí tuệ, con người hoàn toàn có thể xóa bỏ những thói quen ích kỷ, những định kiến, những ý niệm sai lầm đáng tiếc … Trí tuệ là người chỉ huy tài ba giúp tất cả chúng ta nhận ra đâu là niềm hạnh phúc đích thực, từ đó mà tu tập để hướng đến một đời sống đức hạnh .Trong kinh Ưu Bà Tắc, đức Phật nói rằng : “ Con người hơn mọi loài vật về trí tuệ. ” Chính nhờ vào trí tuệ, con người mới có năng lực phán đoán, xem xét về những việc mình làm, chịu nghĩa vụ và trách nhiệm về hành vi của chính mình .

Tuệ bao gồm: Chánh Kiến và Chánh Tư Duy.

Chánh Kiến

Chánh Kiến là việc thấy, nghe, biết một cách ngay thật, công minh, đúng với thực sự khách quan. Sự nhận xét của người này không bị tập quán, thành kiến, dục vọng ngăn che hay làm sai lầm. Người có Chánh Kiến biết phân biệt cái nào giả, cái nào thật, không bị mọi vật che ám .Để đạt được sự khách quan và công minh trong mọi yếu tố, tất cả chúng ta phải trải qua một quy trình kiểm nghiệm trong thực tiễn hoặc quán chiếu trải qua trí tuệ. Chánh Kiến gồm có cả hai phương diện : Sự hiểu biết và nhận thức qua quy trình kinh nghiệm tay nghề thực tiễn .Nếu tất cả chúng ta không thật sự thể nghiệm thực tiễn mà chỉ dùng tâm lý hạn hẹp của mình và cho là ta biết rõ những yếu tố đó, thì cái biết của ta sẽ khập khiểng. Nhận thức sai lầm đáng tiếc gây ra tác động ảnh hưởng xấu đến quy trình hoàn thành xong nhân cách của con người .Kinh Pháp Cú dạy rằng :“ Chân thật biết là chân thựcNgoa ngụy biết là ngụyĐấy gọi là Chánh KiếnQuyết được lợi chân thực. ”Nhờ vào Chánh Kiến, ta biết được việc làm nào sai lầm để tránh, việc nào đúng đắn thì phải phát huy. Đó là một trong những yếu tố để hoàn thành xong nhân cách .Trong Kinh Kalama đức Phật đã nói : “ Chỉ những điều gì mà tất cả chúng ta đã thực nghiệm kỹ càng và quan tâm đến sâu xa thấy đúng với thực sự, chỉ những điều gì mang lại niềm hạnh phúc cho bản thân và cho toàn bộ chúng sinh … những điều ấy tất cả chúng ta phải tin nhận và hành vi đúng với những điều ấy. ”Tu tập Chánh Kiến giúp tất cả chúng ta nhận thức, phân biệt được điều xấu, điều tốt để có thái độ, hành vi đúng đắn trong cách cư xử với mọi người. Hiểu biết đúng đắn sẽ làm tăng thêm giá trị con người .

Chánh Tư Duy

Chánh Tư Duy là sự tâm lý chân chính, tư tưởng đúng lẽ phải. Người tu tập Chánh Tư Duy biết xét những hành vi lỗi lầm, những tâm lý xấu xa để sám hối .Đức Phật đã từng dạy ngài La Hầu La :

“ Nếu khi suy luận con nhận định và đánh giá rằng ‘ giờ đây hành vi này mà ta đã làm là bất thiện ’ con phải sám hối, phải nói lại với vị thầy tế độ hay bậc thiện tri thức hoặc với những đạo hữu trong đoàn thể .Đã sám hối thì con phải chừa, trong tương lai không được tái phạm … như thế con phải cố gắng nỗ lực rèn luyện, luôn tâm lý để giữ trong sáng mọi hành vi bằng thân-khẩu-ý. ”

Người sống theo Chánh Tư Duy luôn tâm lý đến điều thiện để tăng trưởng, và nghĩ đến những việc xấu để từ bỏ. Họ luôn cẩn trọng trước mỗi hành vi và lời nói .Chúng ta cần tu tập Chánh Tư Duy để nhìn rõ mọi sự, nhìn rõ về cuộc sống mình như chính nó và rồi tất cả chúng ta sẽ có giải pháp chân chính để cải tổ cuộc sống mình, nâng cao giá trị nhân cách của chính mình .Tu tập Giới Định Tuệ không phải là từng bước một, mà những phương diện phải được rèn luyện và tăng trưởng cùng nhau. Nếu không có trí tuệ, tất cả chúng ta sẽ không có được nhận thức đúng đắn và thâm thúy … mà trí tuệ phát khởi nhờ sự tu tập Chánh Định .Tu tập Chánh Định được hanh thông là do tất cả chúng ta giữ trong sáng từ lời nói, hành vi, việc làm và sức niệm thiện hàng ngày. Nếu tất cả chúng ta tu tập đúng theo Giới Định Tuệ mà đức Phật đã dạy, nhân cách của tất cả chúng ta sẽ hoàn thành xong, và đó chính là niềm an nhàn, niềm hạnh phúc lớn nhất mà ai cũng hoàn toàn có thể đạt được .Nguồn : Nhân Cách Con Người Trong Triết Lý Bát Chánh Đạo Phật GiáoVương Thị Minh Tâm dịch Việt – Nhà xuất bản Văn Hóa Sài Gòn

3.9
12
votes

Đánh giá bài viết

Bài tương quan sẽ được update sau !

Rate this post
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments