[AA/F8: Tóm tắt kiến thức] Lesson 5: Kiểm toán nội bộ (Internal audit)

[ AA / F8 : Tóm tắt kỹ năng và kiến thức ] Lesson 5 : Kiểm toán nội bộ ( Internal audit )

Kiểm toán nội bộ (KTNB) có vai trò rất quan trọng trong bộ máy hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Trong bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu KTNB là gì và vai trò, chức năng của KTNB trong doanh nghiệp.

I. Kiểm toán nội bộ (Internal audit)

1. Kiểm toán nội bộ là gì?

KTNB là hoạt động giải trí nhìn nhận hoặc giám sát được lập ra trong nội bộ doanh nghiệp như thể một dịch vụ, có công dụng kiểm tra, nhìn nhận và báo cáo giải trình cho Ban quản trị về sự thích hợp và tính hiệu lực thực thi hiện hành của mạng lưới hệ thống kế toán và trấn áp nội bộ ( KSNB ) .

Nhiều người hay lầm tưởng KTNB là KSNB bởi bản chất của chúng đều hướng tới quản trị rủi ro trong doanh nghiệp. Tuy nhiên, đây là 2 hoạt động hoàn toàn khác nhau. Cụ thể:

  • KSNB là công cụ để vận hành doanh nghiệp đảm bảo tính hiệu quả, tính tuân thủ pháp lý và việc này do ban giám đốc thực hiện
  • KTNB là công cụ để kiểm tra xem doanh nghiệp có thực hiện kiểm soát nội bộ như đã đặt ra hay không, việc này do hội đồng quản trị hoặc ban kiểm soát trực thuộc hội đồng quản trị thực hiện.
  • KTNB là một phần của hệ thống KSNB

Chức năng của KTNB :

  • Đánh giá, giám sát các chính sách và thủ tục kiểm soát nội bộ
  • Hoạt động như kiểm toán viên cho HĐQT, soát xét các báo cáo không được soát xét bởi các kiểm toán viên độc lập
  • Là chuyên gia về các chuẩn mực kiểm toán và kế toán của doanh nghiệp, hỗ trợ thực thi các chuẩn mực mới
  • Các kiểm toán viên độc lập có thể sử dụng tài liệu của kiểm toán nội bộ, giảm thời gian và tiết kiệm chi phí kiểm toán.

Mặc dù có vai trò quan trọng nhưng KTNB không phải là bộ phận bắt buộc phải có của mỗi doanh nghiệp. Để đánh giá sự cần thiết của KTNB, các doanh nghiệp có thể xem xét một số yếu tố sau:

  • So sánh chi phí thành lập bộ phận KTNB với lợi ích kỳ vọng nhận được nếu thành lập
  • Sự phức tạp và quy mô của các hoạt động trong doanh nghiệp và hệ thống hỗ trợ các hoạt động đó
  • Liệu có áp lực nào từ các cổ đông bên ngoài yêu cầu doanh nghiệp phải thành lập KTNB

2. Phân biệt giữa KTNB và kiểm toán độc lập

Mặc dù nhiều kỹ thuật KTNB và truy thuế kiểm toán độc lập sử dụng là tương tự như nhau. Tuy nhiên, giữa chúng có sự khác nhau đáng kể. Cụ thể như sau :

Tiêu chí

Kiểm toán nội bộ 

Kiểm toán độc lập

Mục tiêu
Gia tăng giá trị và cải tổ hoạt động giải trí của doanh nghiệp
Đưa ra quan điểm về độ trung thực, hợp lý của BCTC trên những góc nhìn trọng điểm
Đối tượng báo cáo giải trình
Các báo cáo giải trình này là nội bộ cung ứng cho Hội đồng quản trị, ủy ban truy thuế kiểm toán
Các báo cáo giải trình này được công khai minh bạch cho những cổ đông và những bên tương quan
Đối tượng kiểm tra
Toàn bộ hoạt động giải trí của doanh nghiệp
BCTC của doanh nghiệp
Mối quan hệ với tổ chức triển khai
Kiểm toán viên nội bộ thường là nhân viên cấp dưới của doanh nghiệp, hoặc hoàn toàn có thể thuê ngoài ( outsourcing )
Kiểm toán viên độc lập là những người độc lập với cả công ty. Họ được chỉ định bởi những cổ đông
Lập kế hoạch và tích lũy dẫn chứng

  • Lập kế hoạch chiến lược dài hạn, không thiết lập mức trọng yếu
  • Phương pháp tiếp cận kiểm toán: dựa trên các thủ tục cơ bản
  • Bằng chứng thu được chủ yếu từ việc phỏng vấn nhân viên và kiểm tra tài liệu
  • Thiết lập mức trọng yếu trong quá trình lập kế hoạch
  • Phương pháp tiếp cận kiểm toán: dựa trên rủi ro
  • Bằng chứng được thu thập bằng nhiều thủ tục để đạt được tính đầy đủ và thích hợp

    II. Phạm vi của bộ phận KTNB

    1. Rủi ro kinh doanh (Business risk)

    Rủi ro kinh doanh thương mại là rủi ro đáng tiếc đến từ những điều kiện kèm theo, sự kiện, thực trạng hoặc hành vi quan trọng hoàn toàn có thể tác động ảnh hưởng xấu tới năng lực đạt được những tiềm năng và thực thi những kế hoạch của doanh nghiệp, hoặc từ đó dẫn tới việc kiến thiết xây dựng những tiềm năng, kế hoạch không tương thích .

    Rủi ro kinh doanh là không thể bị loại bỏ nhưng có thể được quản lý bởi doanh nghiệp thông qua quy trình sau:

    2. Vai trò của KTNB

    KTNB có 2 vai trò hầu hết sau :

    • Giám sát các chính sách quản trị rủi ro của doanh nghiệp để đảm bảo chúng vận hành hiệu quả
    • Giám sát các chiến lược đã được thực hiện để đảm bảo chúng tiếp tục được vận hành hiệu quả

    Do đó, để đảm bảo tính khách quan, KTNB không tham gia vào quá trình đánh giá rủi ro và thiết kế hệ thống KSNB.

    3. Trách nhiệm của KTNB đối với gian lận và sai sót

    Gian lận là một dạng của rủi ro kinh doanh nên Ban giám đốc có trách nhiệm để nghăn chặn và phát hiện gian lận. Tuy nhiên, KTNB có vai trò giám sát trong hoạt động quản trị rủi ro nên KTNB có thể tham gia vào quá trình ngăn chặn gian lận thông qua việc đánh giá tính đầy đủ và hữu hiệu của hệ thống kiểm soát và luôn luôn thận trọng khi thực hiện công việc và báo cáo bất kỳ nghi ngờ nào.

    4. Hạn chế của chức năng KTNB

    Trong quy trình triển khai vai tò và công dụng của mình, KTNB hoàn toàn có thể đương đầu với 1 số ít hạn chế sau :

    • KTNB là nhân viên của doanh nghiệp nên tính độc lập và khách quan của các kiểm toán viên nội bộ có thể bị ảnh hưởng tới do sợ đối với các mối đe dọa mất việc tại doanh nghiệp
    • KTNB báo cáo cho Hội đông quản trị và ủy ban kiểm toán nên họ có thể tác động không đúng đắn tới kế hoạch, phạm vi và vấn đề được báo cáo
    • Không yêu cầu bằng cấp chuyên nghiệp với các kiểm toán viên nội bộ nên có thể họ không đủ kiến thức và trình độ chuyên môn để đáp ứng công việc

    III. Phân công công việc KTNB (Internal audit assignments)

    KTNB hoàn toàn có thể tham gia vào nhiều nghành nghề dịch vụ khác nhau theo sự phân công của doanh nghiệp. Cụ thể :

    1. Kiểm toán hoạt động (Value for money audits)

    Kiểm toán hoạt động giải trí triển khai kiểm tra, nhìn nhận những hoạt động giải trí, tiến trình theo tiêu chuẩn 3E s : Economy ( tính kinh tế tài chính ), Efficiency ( tính hiệu suất cao ), và Effectiveness ( tính hiệu năng )

    Tiêu chí

    Định nghĩa

    Nội dung

    Tính kinh tế tài chính
    Đạt được chất lượng và số lượng nguồn lực nguồn vào ở mức hài hòa và hợp lý với giá thấp nhất
    Ví dụ : Chi tiêu giảng dạy hoàn toàn có thể giảm xuống nếu nhà trường thực thi tăng số lượng học viên trong một lớp lên và vẫn do một giáo viên chủ nhiệm
    Tính hiệu suất cao

    Mối quan hệ giữa hàng hóa, dịch vụ đầu ra với nguồn lực đầu vào (Max output với input không đổi, hoặc Min input với cùng chất lượng và số lượng output)

    • Đối với tổ chức hoạt động vì lợi nhuận, hiệu quả được đo bằng chỉ số ROCE
    • Đối với tổ chức phi lợi nhuận: đầu ra thường không có giá thị trường nên rất khó để đo lường

    Tính hiệu năng
    Việc những hoạt động giải trí đạt được tiềm năng, kế hoạch đề ra
    Ví dụ : Hiệu năng của dịch vụ y tế hoàn toàn có thể được xem là cải tổ nếu những bệnh viện thành công xuất sắc hơn trong việc điều trị những bệnh khác nhau hoặc nếu tuổi thọ của dân số tăng lên

    2. Kiểm toán công nghệ thông tin (Information technology audits)

    Trong trong thực tiễn kinh doanh thương mại lúc bấy giờ, mạng lưới hệ thống máy tính là không hề thiếu so với mỗi doanh nghiệp. Doanh nghiệp càng lớn, kinh doanh thương mại càng nhiều nghành nghề dịch vụ yên cầu mạng lưới hệ thống máy tính càng phức tạp nên cần phải có bộ phận trấn áp chuyên với những mạng lưới hệ thống này .

    Do đó, kiểm toán công nghệ thông tin là một thử nghiệm kiểm soát đối với hệ thống máy tính.

    3. Best value audits

    Best value audits là khung hiệu suất cao được vận dụng so với chính quyền sở tại địa phương do chính phủ nước nhà đặt ra, nhu yếu công khai minh bạch những kế hoạch thực thi tốt nhất hàng năm và soát xét tổng thể những công dụng trong thời hạn 5 năm .
    Ở đây, KTNB có vai trò sau :

    • Đảm bảo chính quyền có sự chuẩn bị để đạt được giá trị tốt nhất (best value)
    • Đảm bảo rủi ro và những ảnh hưởng của giá trị tốt nhất được xét tới trong các thử nghiệm kiểm toán bình thường
    • Đảm bảo chính quyền duy trì được sự phát triển của giá trị tốt nhất

    4. Kiểm toán tài chính (Best value audits)

    Vai trò của truy thuế kiểm toán nội bộ tương tự như như vai trò của truy thuế kiểm toán độc lập. Kiểm toán nội bộ sẽ soát xét những dẫn chứng hoàn toàn có thể tích lũy được về những thông tin trong BCTC và báo cáo giải trình quản trị .

    5. Kiểm toán mua sắm (Procurement audits)

    Bộ phận truy thuế kiểm toán này sẽ tập trung chuyên sâu vào những mạng lưới hệ thống của những phòng ban shopping sản phẩm & hàng hóa, dịch vụ trong doanh nghiệp để kiểm tra xem họ có đạt được những tiềm năng đã đặt ra và hoạt động giải trí theo quy trình tiến độ đã phát hành của doanh nghiệp hay không .

    IV. Thuê ngoài bộ phận KTNB (Outsourcing the internal audit department)

    1. Thuê ngoài là gì?

    Thuê ngoài là việc sử dụng những nhà sản xuất bên ngoài như một nguồn lực để thực thi việc làm của doanh nghiệp, đơn cử ở đây là triển khai tính năng KTNB. Nó cũng được coi như bỏ nhà thầu phụ ( sub-contracting ) .
    Thuê ngoài đem đến cả quyền lợi và bất lợi cho doanh nghiệp. Cụ thể :

    Lợi ích

    Bất lợi

    • Không cần tuyển nhân viên vì bên cung cấp dịch vụ đã có nhân viên có chất lượng tốt
    • Bộ phận KTNB có thể được cung cấp ngay lập tức
    • Các chi phí đi kèm như chi phí tuyển dụng, duy trì, đào tạo có thể được loại bỏ giúp tiết kiệm chi phí
    • Hợp đồng dịch vụ có thể theo quy mô, thời gian hợp lí, linh hoạt
    • Có thể sử dụng trong ngắn hạn, khi doanh nghiệp có nhu cầu
    • Tính độc lập và khách quan có thể không được đảm bảo nếu công ty cung cấp cả dịch vụ KTNB và kiểm toán độc lập
    • Chi phí thuê ngoài KTNB có thể cao, tốn kém khiến Ban giám đốc lựa chọn không sử dụng bộ phận này
    • Nhân viên hiện tại của công ty có thể bị cắt giảm nếu KTNB được thuê ngoài
    • KTNB thuê ngoài có thể thiếu hiểu biết sâu sắc về công ty nên đưa ra các đánh giá không chính xác

    2. Quản lý bộ phận KTNB thuê ngoài

    Do những điểm yếu kém trên nên khi quyết định hành động thuê ngoài, doanh nghiệp cần xem xét những giải pháp để quản trị bộ phận thuê ngoài này. Cụ thể :

    • Thiết lập các tiêu chuẩn đo lường hiệu quả hoạt động về mặt chi phí và những lĩnh vực, mảng trong doanh nghiệp đã được soát xét và điều tra những chênh lệch
    • Đảm bảo duy trì phương pháp kiểm toán thích hợp
    • Soát xét các tài liệu, hồ sơ làm việc trên cơ sở chọn mẫu để đảm bảo chúng phù hợp với các tiêu chuẩn, hướng dẫn nội bộ
    • So sánh kế hoạch KTNB được lập trước với phần công việc được thực hiện
    • Nếu có cả kiểm toán độc lập, đảm bảo công ty có sự kiểm soát phù hợp để giữ 2 chức năng này tách biệt, để tính độc lập và khách quan không bị ảnh hưởng.

    V. Báo cáo của KTNB (Internal audit reports)

    Do bản chất báo cáo của KTNB là các báo cáo nội bộ của doanh nghiệp nên chúng sẽ không có mẫu nhất định mà tùy thuộc vào từng doanh nghiệp. Nó có thể dưới dạng văn bản viết, hoặc trình bày dưới dạng thuyết trình (powerpoint). Tuy nhiên, các báo cáo này vẫn phải có ít nhất 3 phần sau:

    Phần

    Nội dung

    Mục tiêu ( Purpose )
    Nêu lên tiềm năng của cuộc truy thuế kiểm toán
    Phạm vi việc làm ( Scope )
    Xác định KTNB đã triển khai việc làm của mình ở những hoạt động giải trí nào và những hoạt động giải trí nào không thuộc nội dung cuộc truy thuế kiểm toán
    Kết quả việc làm ( Result )
    Bao gồm :
    · Thủ tục truy thuế kiểm toán đã thực thi như quan sát ( observation ), Tóm lại ( conclusion ) …
    · Đưa ra quan điểm truy thuế kiểm toán ( opinion )
    · Đưa ra những khuyến nghị cho Ban giám đốc ( Recommendation )
    · Kèm theo những giải pháp giải quyết và xử lý ( Action plan )

    VI. Bài tập minh họa

    Which of the following statements relating to internal and external audit is correct?

    A. Internal auditors are requires to be members of a professional body
    B. Internal auditors’ scope of work should be determines by those charged with governance
    C. External auditors report to those charged with governance
    D. Internal auditors can never be independent of the company

    Phân tích đề

    Đề bài đang hỏi ý nào nói về KTNB và truy thuế kiểm toán đọc lập là đúng .

    Lời giải: B

    A sai vì kiểm toán viên nội bộ không cần nhu yếu bằng cấp chuyên nghiệp
    C sai vì kiểm toán viên độc lập báo cáo giải trình cho những cổ đông .

    D sai vì kiểm toán viên nội bộ có thể độc lập đối với doanh nghiệp, ví dụ kiểm toán nội bộ thuê ngoài. 

    Author : Mai Vu

    5/5 - (1 vote)
    Subscribe
    Notify of
    guest
    0 Comments
    Inline Feedbacks
    View all comments