Vệ tinh tự nhiên của Sao Hải Vương – Wikipedia tiếng Việt

Sao Hải Vương hiện có 14 vệ tinh [ 1 ], được đặt tên theo những nhân vật sống dưới nước trong thần thoại cổ xưa Hy Lạp và La Mã. Vệ tinh lớn nhất cho đến nay là Triton, được phát hiện bởi William Lassell chỉ 17 ngày sau khi Sao Hải Vương được phát hiện. Nhưng phải mất đến một trăm năm sau, Nereid, vệ tinh thứ hai mới được phát hiện. Vệ tinh ngoài cùng Neso có chu kỳ luân hồi quỹ đạo khoảng chừng 26 năm Julian, quay quanh hành tinh của nó nhiều hơn bất kể vệ tinh nào khác trong Hệ Mặt Trời .Triton rất đặc biệt quan trọng trong số những vệ tinh có khối lượng hành tinh ở chỗ quỹ đạo của nó nghịch hành so với hướng tự quay của Sao Hải Vương và nghiêng so với đường xích đạo của Sao Hải Vương, điều này cho thấy nó không hình thành quỹ đạo quanh Sao Hải Vương mà thay vào đó bị lực mê hoặc của nó ‘ ‘ bắt giữ ‘ ‘. Vệ tinh lớn không bình thường tiếp theo trong Hệ Mặt trời, vệ tinh Phoebe của Sao Thổ, chỉ có 0,03 % khối lượng của Triton. Việc bắt giữ Triton, có lẽ rằng xảy ra một thời hạn sau khi Sao Hải Vương hình thành một mạng lưới hệ thống vệ tinh, là một sự kiện thảm khốc so với những vệ tinh bắt đầu của Sao Hải Vương, phá vỡ quỹ đạo của chúng để chúng va chạm với nhau tạo thành một đĩa vụn. Triton đủ lớn để đạt được trạng thái cân đối thủy tĩnh và giữ được bầu không khí mỏng dính có năng lực hình thành những đám mây và những mối nguy hại .Bên trong Triton là bảy vệ tinh nhỏ thuận hành, tổng thể đều có quỹ đạo thuận hành trong những mặt phẳng nằm gần mặt phẳng xích đạo của sao Hải Vương ; một số ít quỹ đạo trong số những vòng của sao Hải Vương. Lớn nhất trong số chúng là Proteus. Chúng được tích góp lại từ đĩa đá vụn được tạo ra sau khi Triton bị bắt sau khi quỹ đạo của Triton trở thành hình tròn trụ. Sao Hải Vương cũng có thêm sáu vệ tinh không đều bên ngoài ngoài Triton, gồm có Nereid, có quỹ đạo cách xa Sao Hải Vương hơn rất nhiều và ở độ nghiêng cao : ba trong số chúng có quỹ đạo ngược, trong khi phần còn lại có quỹ đạo ngược. Đặc biệt, Nereid có quỹ đạo gần và lệch tâm khác thường so với một vệ tinh không đều, cho thấy nó hoàn toàn có thể đã từng là một vệ tinh thông thường bị nhiễu loạn đáng kể đến vị trí hiện tại khi Triton bị bắt. Hai vệ tinh không bình thường ngoài cùng của sao Hải Vương, Psamathe và Neso, có quỹ đạo lớn nhất trong số những vệ tinh tự nhiên được phát hiện trong Hệ Mặt Trời cho đến nay .

Triton được William Lassell phát hiện vào năm 1846, chỉ mười bảy ngày sau khi phát hiện ra Sao Hải Vương[2]. Nereid được phát hiện bởi Gerard P. Kuiper vào năm 1949[3]. Vệ tinh thứ ba, sau này được đặt tên là Larissa, lần đầu tiên được quan sát bởi Harold J. Reitsema, William B. Hubbard, Larry A. Lebofsky và David J. Tholen vào ngày 24 tháng 5 năm 1981. Các nhà thiên văn học đang quan sát cách tiếp cận gần của một ngôi sao với Sao Hải Vương, tìm kiếm những vành đai tương tự như những vành đai được phát hiện xung quanh Sao Thiên Vương bốn năm trước[4].

Không tìm thấy vệ tinh nào nữa cho đến khi Voyager 2 bay qua Sao Hải Vương vào năm 1989. Voyager 2 đã tò mò lại Larissa và phát hiện ra năm vệ tinh bên trong : Naiad, Thalassa, Despina, Galatea và Proteus [ 5 ]. Năm 2001, hai cuộc khảo sát sử dụng kính viễn vọng trên mặt đất đã tìm thấy năm vệ tinh bổ trợ bên ngoài, nâng tổng số lên mười ba [ 6 ]. Các cuộc tìm hiểu tiếp theo của hai đội trong năm 2002 và 2003 lần lượt quan sát lại toàn bộ năm mặt trăng này, đó là Halimede, Sao, Psamathe, Laomedeia và Neso. Một ứng viên vệ tinh thứ sáu cũng được tìm thấy trong cuộc khảo sát năm 2002 và đã bị mất sau đó : nó hoàn toàn có thể là một centaur thay vì vệ tinh, mặc dầu lượng hoạt động nhỏ của nó so với Sao Hải Vương trong một tháng cho thấy nó thực sự là một vệ tinh. Nó được ước tính có đường kính 33 km và cách Sao Hải Vương khoảng chừng 25,1 triệu km ( 0,168 AU ) khi được tìm thấy .Mark Showalter đã phát hiện ra Hippocamp vào ngày 1 tháng 7 năm 2013 trong khi kiểm tra những hình ảnh của Kính viễn vọng khoảng trống Hubble ( HST ) từ năm 2009. Ông đã sử dụng một kỹ thuật tựa như như xoay để bù cho hoạt động quỹ đạo và được cho phép xếp chồng nhiều hình ảnh để làm điển hình nổi bật những cụ thể mờ. Sau khi quyết định hành động ” theo ý thích ” để lan rộng ra khu vực tìm kiếm ra ngoài nửa đường kính, ông đã tìm thấy ” dấu chấm khá rõ ràng ” đại diện thay mặt cho vệ tinh mới. Sau đó, ông đã tìm thấy nó nhiều lần trong những hình ảnh HST tàng trữ khác từ năm 2004. Voyager 2, đã quan sát tổng thể những vệ tinh bên trong khác của Sao Hải Vương, đã không phát hiện ra nó trong chuyến bay năm 1989 của nó, do độ mờ của nó .

Triton đã không có một cái tên chính thức cho đến thế kỷ XX. Cái tên “Triton” được Camille Flammarion gợi ý trong cuốn sách Astronomie Populaire năm 1880 của ông[7], nhưng nó không được sử dụng phổ biến cho đến ít nhất là những năm 1930. Cho đến thời điểm này, nó thường được gọi đơn giản là “vệ tinh của Sao Hải Vương”. Các vệ tinh khác của Sao Hải Vương cũng được đặt theo tên của các vị thần nước Hy Lạp và La Mã, phù hợp với vị trí của Neptune là thần biển: hoặc từ thần thoại Hy Lạp, thường là con của Poseidon, thần biển Hy Lạp (Triton, Proteus, Despina, Thalassa); những người tình của Poseidon (Larissa); các phân loại của các vị thần nước Hy Lạp nhỏ (Naiad, Nereid); hoặc các Nereid cụ thể (Halimede, Galatea, Neso, Sao, Laomedeia, Psamathe). Vệ tinh được phát hiện gần đây nhất, Hippocamp, không được đặt tên trên số chính thức cho đến tháng 2 năm 2019; khi nó được đặt tên theo Hippocamp, một sinh vật thần thoại là nửa ngựa và nửa cá[8].

Đối với những vệ tinh dị hình ” thông thường “, quy ước chung là sử dụng những tên kết thúc bằng ” a ” cho những vệ tinh thuận hành, những tên kết thúc bằng ” e ” cho những vệ tinh nghịch hành và những tên kết thúc bằng ” o ” cho những vệ tinh bị nghiêng đặc biệt quan trọng, giống như quy ước cho những vệ tinh của Sao Mộc [ 9 ]. Hai tiểu hành tinh có cùng tên với những vệ tinh của Sao Hải Vương là 74 Galatea và 1162 Larissa .
Sơ đồ những vệ tinh bên trong của Sao Hải Vương .Các mặt trăng của sao Hải Vương hoàn toàn có thể được chia thành hai nhóm : thông thường và không thông thường. Nhóm tiên phong gồm có bảy vệ tinh bên trong, đi theo quỹ đạo hình tròn trụ nằm trong mặt phẳng xích đạo của Sao Hải Vương. Nhóm thứ hai gồm có toàn bộ bảy vệ tinh khác gồm có Triton. Chúng thường đi theo những quỹ đạo lệch tâm và thường lùi về phía xa Sao Hải Vương ; ngoại lệ duy nhất là Triton, quỹ đạo gần với hành tinh theo quỹ đạo tròn, mặc dầu ngược và nghiêng .

Bình thường ( hay thường thì hoặc đều )[sửa|sửa mã nguồn]

Theo thứ tự khoảng cách từ Sao Hải Vương, những vệ tinh thông thường là Naiad, Thalassa, Despina, Galatea, Larissa, Hippocamp và Proteus. Tất cả ngoại trừ hai vệ tinh bên ngoài đều nằm trong quỹ đạo đồng điệu của Sao Hải Vương ( chu kỳ luân hồi quay của Sao Hải Vương là 0,6713 ngày [ 10 ] ) và do đó đang bị giảm vận tốc. Naiad, vệ tinh đều gần nhất, cũng là vệ tinh nhỏ thứ hai trong số những vệ tinh bên trong ( sau khi phát hiện ra Hippocamp ), trong khi Proteus là vệ tinh thông thường lớn nhất và vệ tinh lớn thứ hai của Sao Hải Vương .Các vệ tinh bên trong được link ngặt nghèo với những vành đai của Sao Hải Vương. Hai vệ tinh trong cùng, Naiad và Thalassa, quỹ đạo giữa những vành Galle và Le Verrier. Despina hoàn toàn có thể là vệ tinh chăn cừu của vành Le Verrier, chính do quỹ đạo của nó nằm ngay bên trong vành này [ 11 ]. Vệ tinh tiếp theo, Galatea, quỹ đạo ngay bên trong vành đai điển hình nổi bật nhất của Sao Hải Vương, vành đai Adams [ 11 ]. Vành này rất hẹp, với chiều rộng không quá 50 km [ 12 ], và có năm vòng cung sáng nhúng. Trọng lực của Galatea giúp giữ những mảnh đá trong một khu vực số lượng giới hạn theo hướng xuyên tâm, duy trì vòng hẹp. Sự cộng hưởng khác nhau giữa những mảnh đá và Galatea cũng hoàn toàn có thể có vai trò trong việc duy trì những cung [ 11 ] .Chỉ có hai vệ tinh đều lớn nhất được chụp với độ phân giải đủ để phân biệt hình dạng và đặc thù mặt phẳng của chúng. Larissa, đường kính khoảng chừng 200 km, bị lê dài. Proteus không bị lê dài đáng kể, nhưng cũng không trọn vẹn hình cầu : nó giống như một khối đa diện không đều, với 1 số ít mặt phẳng hoặc hơi lõm có đường kính 150 đến 250 km. Với đường kính khoảng chừng 400 km, nó lớn hơn vệ tinh Mimas của Sao Thổ, có hình elip trọn vẹn. Sự độc lạ này hoàn toàn có thể là do sự gián đoạn va chạm trong quá khứ của Proteus. Bề mặt của Proteus được thiết kế xây dựng rất nhiều và cho thấy một số ít đặc thù kiểu như đường kẻ. Miệng núi lửa lớn nhất của nó, Pharos, có đường kính hơn 150 km [ 13 ] .Tất cả những vệ tinh bên trong của Sao Hải Vương là những vật thể tối : suất phản chiếu hình học của chúng giao động từ 7 đến 10 %. Phổ của chúng chỉ ra rằng chúng được làm từ nước đá bị ô nhiễm bởi một số ít vật tư rất tối, hoàn toàn có thể là những hợp chất hữu cơ phức tạp. Về mặt này, những vệ tinh trong của Sao Hải Vương tựa như như những vệ tinh trong của Sao Thiên Vương .

Không thông thường ( hay không bình thường hoặc không đều )[sửa|sửa mã nguồn]

Theo thứ tự khoảng cách của chúng với hành tinh, những vệ tinh không đều là Triton, Nereid, Halimede, Sao, Laomedeia, Psamathe và Neso, một nhóm gồm có cả những vật thể thuận hành và nghịch hành. Năm vệ tinh ngoài cùng tương tự như như những vệ tinh không bình thường của những hành tinh khổng lồ khác, và được cho là đã bị Sao Hải Vương bắt giữ, không giống như những vệ tinh thông thường, hoàn toàn có thể hình thành tại chỗ .Triton và Nereid là những vệ tinh không đều không bình thường và do đó được giải quyết và xử lý tách biệt với năm mặt trăng sao Hải Vương không bình thường khác, giống như những vệ tinh không đều bên ngoài của những hành tinh bên ngoài khác. Thứ nhất, chúng là hai vệ tinh không bình thường lớn nhất được biết đến trong Hệ Mặt trời, với Triton gần như là một trật tự có độ lớn lớn hơn toàn bộ những mặt trăng không bình thường đã biết khác. Thứ hai, cả hai đều có trục bán chính nhỏ không nổi bật, với Triton có độ lớn nhỏ hơn so với toàn bộ những mặt trăng không bình thường đã biết khác. Thứ ba, cả hai đều có độ lệch quỹ đạo khác thường : Nereid có một trong những quỹ đạo lệch tâm nhất của bất kể vệ tinh không bình thường nào được biết đến, và quỹ đạo của Triton là một vòng tròn gần như tuyệt đối. Cuối cùng, Nereid cũng có độ nghiêng thấp nhất của bất kể vệ tinh không bình thường nào đã biết .

Triton có quỹ đạo (đỏ) khác hơn nhiều so với các quỹ đạo khác của những vệ tinh thuộc hệ Sao Hải Vương, và quỹ đạo này bị nghiêng 23º

Triton đi theo quỹ đạo ngược và bán nguyệt, và được cho là một vệ tinh bị bắt giữ. Đó là vệ tinh thứ hai trong Hệ Mặt trời được phát hiện có bầu khí quyển đáng kể, hầu hết là nitơ với một lượng nhỏ khí mêtan và carbon monoxide [ 14 ]. Áp lực trên mặt phẳng của Triton là khoảng chừng 14 μbar [ 14 ]. Năm 1989, tàu ngoài hành tinh Voyager 2 đã quan sát những gì có vẻ như là mây và khói mù trong bầu khí quyển mỏng dính này. Triton là một trong những vật thể lạnh nhất trong Hệ Mặt trời, với nhiệt độ mặt phẳng khoảng chừng 38 K ( − 235,2 °C ). Bề mặt của nó được bao trùm bởi nitơ, mêtan, carbon dioxide và băng nước và có suất phản chiếu hình học cao hơn 70 %. Suất phản chiếu Bond thậm chí còn còn cao hơn, đạt tới 90 %. Các đặc thù mặt phẳng gồm có nắp cực lớn phía nam, những mặt phẳng miệng núi lửa cũ bị cắt ngang bởi Graben và sẹo, cũng như những đặc thù tươi tắn hoàn toàn có thể được hình thành bởi những quy trình nội sinh như núi lửa băng. Các quan sát của Voyager 2 cho thấy một số ít mạch nước phun hoạt động giải trí trong nắp cực được Mặt trời làm nóng, đẩy ra những luồng gió lên độ cao lên tới 8 km. Triton có tỷ lệ tương đối cao khoảng chừng 2 g / cm3 cho thấy đá chiếm khoảng chừng hai phần ba khối lượng của nó và băng ( đa phần là băng nước ) chiếm một phần ba còn lại. Có thể có một lớp nước lỏng nằm sâu bên trong Triton, tạo thành một đại dương ngầm. Do quỹ đạo ngược và gần với Sao Hải Vương ( gần Mặt Trăng hơn Trái Đất ), sự tụt giảm của thủy triều đang khiến Triton xoắn ốc vào bên trong, điều này sẽ dẫn đến sự diệt trừ của nó trong khoảng chừng 3,6 tỷ năm .
Ảnh tốt nhất của Voyager 2 về vệ tinh Nereid .Nereid là vệ tinh lớn thứ ba của Sao Hải Vương. Nó có quỹ đạo thuận hành nhưng bị nghiêng nhiều và được cho là một vệ tinh thông thường trước đây được phân tán vào quỹ đạo hiện tại của nó trải qua những tương tác mê hoặc trong quy trình bắt giữ của Triton [ 15 ]. Nước đá đã được phát hiện quang phổ trên mặt phẳng của nó. Các phép đo bắt đầu của Nereid cho thấy sự biến hóa lớn, không bình thường về cường độ hoàn toàn có thể nhìn thấy của nó, được suy đoán là do suy đoán cưỡng bức hoặc xoay hỗn hợp phối hợp với hình dạng lê dài và những điểm sáng hoặc tối trên mặt phẳng [ 16 ]. Điều này đã bị phủ nhận vào năm năm nay, khi những quan sát từ Kính viễn vọng khoảng trống Kepler chỉ cho thấy những biến thể nhỏ. Mô hình nhiệt dựa trên những quan sát hồng ngoại từ Kính viễn vọng khoảng trống Spitzer và Herschel cho thấy rằng Nereid chỉ có độ giãn dài vừa phải, làm biến dạng sự bắt buộc của vòng xoay. Mô hình nhiệt cũng chỉ ra rằng độ nhám mặt phẳng của Nereid rất cao, có năng lực tựa như như vệ tinh Hyperion của Sao Thổ [ 17 ] .

Vệ tinh không đều thông thường[sửa|sửa mã nguồn]

Trong số những vệ tinh không đều còn lại, Sao và Laomedeia đi theo quỹ đạo thuận hành, trong khi Halimede, Psamathe và Neso đi theo quỹ đạo nghịch hành. Do sự giống nhau của quỹ đạo của chúng, người ta cho rằng Neso và Psamathe hoàn toàn có thể có nguồn gốc chung trong sự tan vỡ của một vệ tinh lớn hơn. Psamathe và Neso có quỹ đạo lớn nhất trong số những vệ tinh tự nhiên được phát hiện trong Hệ Mặt trời cho đến nay. H mất 25 năm để quay quanh Sao Hải Vương với vận tốc trung bình gấp 125 lần khoảng cách giữa Trái Đất và Mặt Trăng. Sao Hải Vương có quyển Hill lớn nhất trong Hệ Mặt trời, hầu hết nhờ khoảng cách lớn từ Mặt Trời ; điều này được cho phép nó giữ quyền trấn áp những mặt trăng ở xa như vậy. Tuy nhiên, vệ tinh S / 2003 J 2 của Sao Mộc có tỷ suất Xác Suất lớn nhất trong nửa đường kính Hill của toàn bộ những mặt trăng trong Hệ Mặt trời, và những vệ tinh Jovian trong những nhóm Carme và Pasiphae có tỷ suất nửa đường kính Hill của chúng lớn hơn Psamathe và Neso .

Bảng số liệu[sửa|sửa mã nguồn]

Các vệ tinh của Sao Hải Vương được liệt kê ở đây theo thời kỳ quỹ đạo, từ ngắn nhất đến dài nhất. Vệ tinh dị hình ( bị bắt ) được ghi lại bằng sắc tố. Triton, vệ tinh của Sao Hải Vương duy nhất đủ lớn để mặt phẳng của nó quy đổi thành một hình cầu, được tô đậm .

Chú giải


Vệ tinh không đều thuận hành


Vệ tinh không đều nghịch hành

  1. ^ Thứ tự đề cập đến vị trí của những vệ tinh tương quan đến khoảng cách trung bình của chúng với Sao Hải Vương .
  2. ^ [18]Nhãn đề cập đến số La Mã được gán cho mỗi vệ tinh theo thứ tự mày mò của chúng .
  3. ^ [19]. Kích thước của Proteus là từ Stooke, 1994.[20] Kích thước của Triton là từ Thomas, 2000,[21] trong khi đường kính của nó được lấy từ Davies et al. , 1991. < ref name = Davies1991 /> Kích thước của Nereid là từ Smith, 1989. [22] Kích thước của các mặt trăng bên ngoài là từ Sheppard et al. , 2006.[23]Đường kính có nhiều mục như ” 60 × 40 × 34 ” phản ánh rằng vật thể không phải hình cầu và mỗi kích cỡ của nó đã được đo đủ tốt. Kích thước của năm vệ tinh bên trong được lấy từ Karkoschka, 2003 .. Kích thước của Proteus là từ Stooke, 1994. Kích thước của Triton là từ Thomas, 2000, trong khi đường kính của nó được lấy từ Davies, 1991. < ref name = Davies1991 / > Kích thước của Nereid là từ Smith, 1989. Kích thước của những mặt trăng bên ngoài là từ Sheppard, 2006 .
  4. ^ [20] Khối lượng của Triton là từ Jacobson, 2009.Khối lượng của toàn bộ những vệ tinh của Sao Hải Vương trừ Triton được giám sát với giả định tỷ lệ 1,3 g / cm³. Các tập của Larissa và Proteus được lấy từ Stooke, 1994. Khối lượng của Triton là từ Jacobson, 2009 .
  5. ^ Độ nghiêng của mỗi vệ tinh được đưa ra so với mặt phẳng Laplace cục bộ của nó. Độ nghiêng lớn hơn 90 ° biểu lộ quỹ đạo nghịch hành ( theo hướng ngược với vòng xoay của hành tinh ) .

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

Rate this post
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments