[AA/F8: Tóm tắt kiến thức] Lesson 19: Báo cáo kiểm toán (Reports)

[ AA / F8 : Tóm tắt kiến thức và kỹ năng ] Lesson 19 : Báo cáo truy thuế kiểm toán ( Reports )

Báo cáo truy thuế kiểm toán được xem như thể một phương tiện đi lại để kiểm toán viên ( KTV ) bộc lộ quan điểm của họ về độ trung thực và hài hòa và hợp lý của Báo cáo kinh tế tài chính ( BCTC ). Báo cáo truy thuế kiểm toán không chỉ phụ vụ lợi ích cho riêng cho những cổ đông mà còn cho rất nhiều những đối tượng người tiêu dùng khác như nhà sản xuất, nhà đầu tư … Trong bài thời điểm ngày hôm nay, tất cả chúng ta sẽ cùng khám phá nội dung này để biết được nội dung cơ bản của một BCKT và những loại quan điểm truy thuế kiểm toán .

I. Báo cáo kiểm toán (BCKT)

BCKT là văn bản trình diễn khoanh vùng phạm vi cuộc truy thuế kiểm toán, xác lập nghĩa vụ và trách nhiệm, cơ sở của cuộc truy thuế kiểm toán và quan điểm của KTV. BCKT là loại sản phẩm bắt buộc, trực tiếp và công khai minh bạch của truy thuế kiểm toán. BCKT phải đính kèm BCTC đã được truy thuế kiểm toán .

1. Các thành phần của BCKT

BCKT gồm có những thành phần cơ bản sau :

Thành phần 

Giải thích

Tiêu đề
BCKT phải có tiêu đề để chỉ rõ ra rằng đây là báo cáo giải trình của truy thuế kiểm toán độc lập, để phân biệt BCKT với những báo cáo giải trình khác của KTV
Người nhận
Người nhận là cổ đông hoặc Ban Quản trị ( BQT )
Mở đầu
Phần này sẽ xác lập được doanh nghiệp nào được truy thuế kiểm toán và chỉ ra rằng BCTC đã được truy thuế kiểm toán, chỉ ra được từng khoản mục của BCTC được điểm toán
Trách nhiệm của Ban Quản trị so với BCTC

  • BQT chịu nghĩa vụ và trách nhiệm lập ra BCTC tuân thủ với khung vận dụng BCTC
  • BQT chịu trách nhiệm về hệ thống KSNB cần thiết để có thể lập ra BCTC không có sai sót trọng yếu liên quan đến sai sót hoặc gian lận
  • Đảm bảo rằng việc trình bày BCTC trung thực và hợp lý, phù hợp với khung chuẩn mực 

Trách nhiệm của KTV

  • Phần này chỉ ra trách nhiệm của KTV trong việc đưa ra ý kiến về BCTC dựa trên kết quả của cuộc kiểm toán.
  • Phần này cũng chỉ ra rằng KTV thực hiện kiểm toán tuân thủ theo chuẩn mực kiểm toán Quốc tế và yêu cầu về đạo đức.

Ý kiến truy thuế kiểm toán
Đây là phần ghi ý Kết luận của KTV và công ty truy thuế kiểm toán của KTV dựa trên hiệu quả của cuộc truy thuế kiểm toán
Trách nhiệm về báo cáo giải trình khác
Nếu KTV được nhu yếu báo cáo giải trình những yếu tố khác theo luật thì cần thêm một đoạn dưới đoạn quan điểm của KTV là đoạn “ Report on other legal and regulatory requirements ” – Báo cáo theo nhu yếu về pháp lý và pháp luật khác ”
Chữ ký của KTV
BCKT phải gồm có chữ ký của KTV, nó hoàn toàn có thể là chữ ký của KTV hoặc Công ty truy thuế kiểm toán hoặc cả 2
Ngày của BCKT
Ngày của BCKT không được sớm hơn ngày tích lũy đủ vật chứng thích hợp vì quan điểm về BCTC của KTV dựa trên việc tích lũy dẫn chứng
Địa chỉ của KTV
Cần phải đưa địa chỉ của của đơn vị chức năng truy thuế kiểm toán vào trong BCKT

2. Các loại ý kiến kiểm toán

Để đưa ra được quan điểm truy thuế kiểm toán tương thích, KTV cần xem xét những yếu tố sau :

  • Có thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp không
  • Sai sót chưa được sửa chữa và điều chỉnh có trọng yếu không

Do đó, có những loại quan điểm truy thuế kiểm toán sau :

Cụ thể :
a. Ý kiến chấp nhận toàn phần hoặc ý kiến không phải điều chỉnh 
Đây là quan điểm được đưa ra khi KTV Tóm lại rằng BCTC đã được lập, trên những góc nhìn trọng điểm, tương thích với khuôn khổ về lập và trình diễn BCTC được vận dụng .

b. Ý kiến phải điều chỉnh 

Loại ý kiến này được đưa ra khi KTV kết luận rằng BCTC có sai sót trọng yếu hoặc có thể có sai sót trọng yếu trong trường hợp KTV không thể thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp. Bao gồm 3 loại sau:

Loại ý kiến 

Nội dung

Ý kiến đồng ý từng phần
( Qualified opinion )
Ý kiến này được đưa ra khi :

  • Dựa trên các bằng chứng kiểm toán đầy đủ và thích hợp thu thập được, KTV kết luận là các sai sót riêng lẻ hay tổng hợp, có ảnh hưởng trọng yếu nhưng không lan tỏa đối với BCTC, hoặc:
  • KTV không thể thu thập được đầy đủ bằng chứng thích hợp để làm cơ sở đưa ra ý kiến kiểm toán nhưng KTV có thể kết luận rằng những ảnh hưởng có thể có của các sai sót chưa được phát hiện có thể trọng yếu nhưng không lan tỏa đối với BCTC

Ý kiến trái ngược
( Adverse opinion )
Ý kiến được đưa ra sau khi đã tích lũy khá đầy đủ những vật chứng thích hợp nhưng theo quan điểm của KTV :

  • BCTC chưa phản ánh trung thực tình hình tài chính của doanh nghiệp hoặc
  • BCTC chưa tuân thủ theo chuẩn mực kế toán hoặc
  • Các thông tin chưa được thuyết minh đầy đủ hoặc thuyết minh chưa chính xác.

Trong cả 3 trường hợp trên, ý kiến trái ngược được đưa ra khi KTV và công ty kiểm toán kết luận là các sai sót, xét riêng lẻ hay tổng hợp lại có ảnh hưởng trọng yếu đến BCTC.

Ý kiến phủ nhận
( Disclaimer opinion )

Đây là loại ý kiến được đưa ra khi KTV không thể thu thập được đầy đủ bằng chứng thích hợp để làm cơ sở đưa ra ý kiến kiểm toán, KTV sẽ kết luận rằng những ảnh hưởng có thể có của các sai sót chưa được phát hiện có thể trọng yếu và lan tỏa đối với BCTC.

Đối với những quan điểm phải kiểm soát và điều chỉnh, trong báo cáo giải trình truy thuế kiểm toán, KTV cần phải đưa ra “ cơ sở của quan điểm gật đầu từng phần / quan điểm trái ngược / quan điểm khước từ ” ( basis for qualified opinion / adverse opinion / disclaimer opinion ) trước khi đưa ra quan điểm truy thuế kiểm toán tương thích .

Nếu KTV dự định đưa ra ý kiến chấp nhận từng phần, KTV cần phải thảo luận với Ban giám đốc về những tình huống dẫn đến việc KTV đưa ra ý kiến đó và những từ ngữ trong báo cáo kiểm toán. Và việc này nhằm giúp KTV thông báo cho Ban giám đốc, nếu Ban giám đốc không đồng ý thì cần phải đưa thêm thông tin và lời giải thích về những vấn đề mà KTV đưa ra.

Xem thêm: Tập quán pháp là gì?

Ví dụ về trường hợp KTV đưa ra tình huống trái ngược:

Doanh nghiệp kiến thiết xây dựng một tòa nhà trong năm dùng để bán. Do đó, tòa nhà này nên được ghi nhận là hàng tồn dư. Tuy nhiên, doanh nghiệp lại ghi nhận là gia tài cố định và thắt chặt và thực thi trích khấu hao. Mặt khác, giá trị tòa nhà này chiếm tới 90 % tổng tài sản. Đây là sai sót trọng điểm, nếu doanh nghiệp không triển khai kiểm soát và điều chỉnh, KTV sẽ đưa ra quan điểm trái ngược .

Chú ý:

Để dễ ghi nhớ khi làm bài, ta có bảng tổng kết sau về những quan điểm truy thuế kiểm toán .

Tiêu chí

Trọng yếu nhưng không lan tỏa (Material but not pervasive)

Trọng yếu và lan tỏa (Material and pervasive)

BCTC có sai sót trọng điểm
Ý kiến đồng ý toàn phần
Ý kiến trái ngược
KTV không hề tích lũy được vừa đủ những dẫn chứng thích hợp cho cuộc truy thuế kiểm toán
Ý kiến đồng ý toàn phần
Ý kiến khước từ

3. Vấn đề cần nhấn mạnh và vấn đề khác trong BCKT

a. Vấn đề cần nhấn mạnh (Emphasis of matter paragraph)

Nếu KTV nhận thấy cần phải lôi cuốn sự quan tâm của người sử dụng về một yếu tố nào đó đã được trình diễn trong BCTC mà theo xét đoán của họ yếu tố đó đặc biệt quan trọng quan trọng thì cần trình diễn thêm đoạn yếu tố cần nhấn mạnh vấn đề. Khi đó, KTV cần phải quan tâm những điểm sau :

  • Được trình bày ngay sau đoạn ý kiến của KTV trong BCKT
  • Sử dụng tiêu đề “Vấn đề cần nhấn mạnh”
  • Thể hiện sự tham chiếu rõ ràng đến vấn đề cần nhấn mạnh và đến các vấn đề được thuyết minh liên quan trong BCTC
  • Thể hiện rõ là ý kiến của KTV không bị thay đổi do ảnh hưởng của vấn đề cần nhấn mạnh

b. Vấn đề khác

Nếu KTV nhận thấy cần phải trao đổi về yếu tố khác ngoài những yếu tố được trình diễn trong BCTC mà theo xét đoán của họ yếu tố đó thích hợp để người sử dụng hiểu rõ hơn về cuộc truy thuế kiểm toán, về nghĩa vụ và trách nhiệm của KTV thì cần trình diễn thêm đoạn yếu tố khác. Khi đó, KTV cần phải chú ý quan tâm những điểm sau :

    • Được trình bày ngay sau đoạn ý kiến của KTV và đoạn vấn đề cần nhấn mạnh trong BCKT
    • Sử dụng tiêu đề “Vấn đề cần khác”

    Chú ý:

    Nếu KTV dự kiến trình diễn “ Vấn đề cần nhấn mạnh vấn đề ” hoặc “ yếu tố khác ” trong BCKT thì vẫn cần phải trao đổi Ban giám đốc .

    4. Những thông tin khác

    KTV cần phải thanh tra rà soát những thông tin khác để xác lập được những điểm không đồng điệu trọng điểm ( material inconsistencies ) và thông tin xô lệch trọng điểm ( material misstatement of fact ) .

    Trường hợp

    Điểm không nhất quán trọng yếu

    Thông tin bị sai lệch

    Nếu việc sửa đổi BCTC là thiết yếu nhưng Ban giám đốc không chấp thuận đồng ý
    KTV phải đưa ra quan điểm đồng ý từng phần

    Nếu việc sửa đổi thông tin khác là thiết yếu nhưng Ban giám đốc không đồng ý chấp thuận
    KTV cần trao đổi với BQT ( trừ trường hợp Ban Giám đốc là BQT ) và thực thi 1 trong 3 giải pháp sau :

    • Trình bày những điểm không nhất quán trọng yếu ở đoạn “Vấn đề khác”
    • Không phát hành BCKT
    • Rút khỏi cuộc kiểm toán

    KTV sẽ thông tin với BQT ( trừ trường hợp Ban Giám đốc là BQT và thực thi thêm những giải pháp tương thích

      II. Báo cáo cho BQT

      Báo cáo cho BQT ( Reports to Management ) hoàn toàn có thể được gửi bởi truy thuế kiểm toán độc lập sau khi truy thuế kiểm toán giữa niên độ ( interim audit ) và truy thuế kiểm toán cuối năm ( final audit ) kết thúc. KTV chỉ ra những điểm yếu của mạng lưới hệ thống trấn áp nội bộ, những tác động ảnh hưởng của chúng lên doanh nghiệp và đưa ra những khuyến nghị để giảm thiểu ảnh hưởng tác động đó .
      Khi đưa ra báo cáo giải trình này, KTV cần chú ý quan tâm những điểm sau :

      • Ngôn từ được sử dụng trong báo cáo này không được mâu thuẫn với ý kiến kiểm toán trong BCKT
      • KTV chỉ rõ hệ thống kế toán và kiểm soát nội bộ chỉ được thực hiện trong phạm vi cần thiết để xác định thủ tục kiểm toán cho BCKT chứ không phục vụ cho mục đích quản trị hay đưa ra mức đảm bảo về hệ thống này.
      • Báo cáo này sẽ nêu rõ là KTV chỉ thảo luận về những điểm yếu trong kiểm soát nội bộ mà họ phát hiện ra trong khi thực hiện kiểm toán và những điểm yếu khác mà có thể tồn tại.
      • Báo cáo này được cung cấp nhằm phục vụ cho mục đích quản trị.

      III. Bài tập minh họa

        ‘ In our opinion, the financial statement do not a give true and fair view of the state of the company’s affairs as at 31 Dec 20X4 and its profit for the year then ended ‘ .

        Which ONE of the following describe the type of opinion and assurance provided by the above?

        A : Unqualified opinion, negative assurance
        B : Unqualified opinion, positive assurance
        C : Qualified opinion, negative assurance
        D : Qualified opinion, positive assurance

        Phân tích đề

        Ý kiến dưới đây diễn đạt loại quan điểm truy thuế kiểm toán nào và mức độ bảo vệ là gì ?
        ‘ ‘ Theo quan điểm của chúng tôi, BCTC không đưa ra một cái nhìn trung thực và hài hòa và hợp lý về tình hình của doanh nghiệp tại thời gian 31/12/20 X4 và doanh thu cho năm 20X4 ” .

        Trả lời: D

        Đầu tiên ta có thể nhìn thấy rằng ý kiến của KTV là “do not give a true and fair view”, tức là qualified opinion (chấp nhận từng phần) tuy nhiên nó vẫn thuộc mức độ bảo đảm dạng khẳng định.

        Author : Minh Anh Nguyen

          Rate this post
          Subscribe
          Notify of
          guest
          0 Comments
          Inline Feedbacks
          View all comments