Chương 10: Lý thuyết xếp hàng và ứng dụng trong doanh nghiệp dịch vụ

Tầm quan trọng của kim chỉ nanxếp hàng đ / với những Doanh Nghiệp dịch vụĐặc điểm của SP dịch vụ

Các mô hình xếp hàng

Nội dung

pdf

35 trang

| Chia sẻ : hongha80| Lượt xem : 491| Lượt tải : 1download

Bạn đang xem trước 20 trang nội dung tài liệu Quản trị sản xuất và dịch vụ – Chương 10: Lý thuyết xếp hàng và ứng dụng trong doanh nghiệp dịch vụ, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

CHƯƠNG 10
LÝ THUYẾT XẾP HÀNG
VÀ ỨNG DỤNG TRONG
DN DỊCH VỤ
Tầm quan trọng của lý thuyết
xếp hàng đ/với các DN dịch vụ
Đặc điểm của SP dịch vụ
Các mô hình xếp hàng
Nội dung
NỘI DUNG
Khách hàng
Hoạt động D/vụ
Hàng chờ
Người Lđ D/vụ, máy
móc t/ bị, p/tiện D/vụ
K/hàng muốn được phục
vụ phải tuân theo 1 trật tự
nhất định  Xếp hàng
Hệ thống dịch vụ
10.1- Tầm quan trọng của lý thuyết
xếp hàng
K/hàng muốn
được phục vụ
nhanh, thuận
tiện nhất
Mâu thuẫn
Muốn thỏa mãn
N/cầu K/hàng
phải tăng t/bị,
Lđ phục vụ
=> Tăng chi phí
SD lý thuyết xếp hàng nhằm
xác định năng lực phục vụ tối ưu
của DN d/vụ
Hệ thống dịch vụ (cont)
Hệ thống dịch vụ (cont)
Hai luật d/vụ của David H. Maister N/cứu về
tâm lý k/hàng
• Luật thứ nhất
S = P – E
S: Mức độ hài lòng của k/hàng (Satisfaction)
P: Cảm nhận về d/vụ sau khi SD (Perception)
E: Kỳ vọng về dịch vụ (Expectation)
• Nếu PE: K/hàng hài lòng
Hệ thống dịch vụ (cont)
Luật thứ hai
• Khó thỏa mãn k/hách một khi họ cảm thấy
không hài lòng ngay ban đầu.
• Để làm cho việc chờ đợi ít nhất là có thể
chịu được và tốt nhất là thoải mái, hữu ích.
Cần chú ý đến 5 khía cạnh tâm lý k/hàng
trong khi chờ đợi.
Con người không thích t/gian trống
K/hàng muốn được phục vụ ngay
Lo lắng khiến t/gian chờ dường như dài hơn
Công bằng trong chờ đợi – FCFS
Tránh khả năng c/cấp d/vụ bị rỗi.
5 khía cạnh tâm lý k/hàng trong khi chờ đợi
8
Tổng chi phí
Chi phí nâng
cao trình độ DV
Chi phí chờ đợi
Mức độ DV Mức độ DV tối ưu
chi phí
TCmin
Mối quan hệ giữa chi phí chờ đợi
& chi phí năng cao trình độ DV
Các loại chi phí dịch vụ
a. Đặc điểm của dòng khách vào
 Dòng vô hạn: Số lượng k/hàng đến vào 1
thời điểm bất kỳ là phần rất nhỏ trong tổng
số k/hàng tiềm tàng của DN
 Dòng hữu hạn: Khi số lượng k/hàng đến,
yêu cầu được d/vụ là có giới hạn.
Cho ví dụ?
10.2- Đặc điểm của hệ thống dịch vụ
 Dòng vào mẫu: (chỉ N/cứu dòng vào mẫu)
Là dòng vào mà:
– K/hàng đến hoàn toàn ngẫu nhiên;
– Không tiên đoán được lượng khách đến
– Lượng khách đến không phụ thuộc vào thời điểm
tính toán mà chỉ phục thuộc vào độ dài t/gian.
– Số lượng khách đến trong 1 đ/vị t/gian sẽ tuân
theo luật phân bố xác suất Poisson.
a.Đặc điểm của dòng khách vào (cont)
Trong đó:
• P(x) : Xác suất có x k/hàng đến (x = 0,1,2,3,.)
• X: Số k/hàng đến trong 1 đ/vị t/gian
• λ: Số k/hàng đến TB trong 1 đ/vị t/gian
(chỉ số khách đến), e = 2,7183: Cơ số logarit
Luật phân bố xác suất Poisson
( )
!
xe
P x
x


Dòng vào mẫu:
 Tình trạng của dòng vào
Chỉ xét t/hợp k/hàng sẵn sàng kiên trì chờ xếp
hàng cho đến lúc được phục vụ
Thực tế có thể xảy ra:
– K/hàng từ chối xếp hàng khi thấy hàng dài
– Bỏ về trong khi chờ xếp hàng quá lâu;
 Gây bất lợi cho DN
Cần xác định 1 t/gian chờ đợi vừa phải để
không bị mất k/hàng.
Chiều dài của hàng chờ (số người xếp hàng):
Chỉ N/cứu dòng khách vào vô hạn
Trật tự dịch vụ
 Đến trước – ra trước (FIFO) hoặc đến
trước – phục vụ trước (FIFS).
 Phục vụ có ưu tiên
 Đến sau – phục vụ trước (LIFS). SD cá biệt,
 Chỉ N/cứu loại FIFO
b- Đặc điểm của hàng chờ
Các loại hệ thống của h/động d/vụ
 Số kênh phục vụ
 Hệ thống 1 kênh: Chỉ có duy nhất 1
người phục vụ
 Hệ thống nhiều kênh: Có nhiều nhân viên
phục vụ
c- Đặc điểm của h/động d/vụ
 Hệ thống 1 pha:
K/hàng chỉ qua 1 nơi phục vụ
sau khi xong việc liền đi ra khỏi hệ thống
 Hệ thống nhiều pha:
K/hàng được phục vụ tại các vị trí khác
nhau tuần tự theo 1 thứ tự nhất định nào đó
 Số pha (số giai đoạn)
( x ≥ 0)
xext  )(
• P(t>x): Xác suất để có t/gian d/vụ lớn hơn x phút.
• μ: Số lượng k/hàng TB phục vụ được trong
1 đ/vị t/gian (N/suất d/vụ trung bình).
Thời gian dịch vụ
 T/gian d/vụ có thể là hằng số hoặc bất kỳ.
 Thông thường t/gian d/vụ là 1 trị ngẫu nhiên
tuân theo luật phân bố giảm dần (Poisson).
17
:Số lương TB
k/hàng đến trong
1 đv t/gian
Lq: Số lương
TB k/hàng
nằm trong HT
Wq: T/gian
chờ TB của
1 k/hàng
:Số lương TB
k/hàng phục vụ
được trong 1 đv t/gian
Đi ra
Dịch vụ
3. Các mô hình xếp hàng
Mô hình A: H/động d/vụ chỉ
có 1 kênh, 1 pha
1. K/hàng được phục vụ theo trật tự FIFO
2. K/hàng đều chờ và không bỏ đi
3. K/hàng không phụ thuộc lẫn nhau. Số lượng
k/hàng đến không thay đổi theo t/gian ()
4. Dòng khách vào vô hạn tuân theo luật Poisson
5. T/gian phục vụ từng k/hàng có thể khác nhau,
nhưng N/suất d/vụ TB μ là 1 số đã biết trước
6. T/gian d/vụ tuân theo luật phân bố xác suất
giảm dần
7. N/suất phục vụ TB lớn hơn chỉ số dòng vào (μ>λ)
Mô hình A ĐK áp dụng:
Các công thức sử dụng
1. Số lượng TB k/hàng nằm trong HT
bằng số đang xếp hàng cộng với số
đang được phục vụ:
2. T/gian TB 1 k/hàng phải chi phí trong
HT bằng t/gian xếp hàng cộng với
t/gian được phục vụ:
Mô hình A
3. Số lượng TB k/hàng xếp trong hàng



sL
 

1
sW
2
q
λ
L =
μ (μ – λ)
4. T/gian chờ đợi TB của 1 k/hàng
xếp trong hàng
5. Tỷ lệ h/động có ích của hệ thống
6. Tỷ lệ t/gian rỗi (ngừng việc) của HT,
tức là xác suất không có 1 khách nào
trong HT.
7. Xác suất để số lượng k/hàng nằm
trong HT lớn hơn k, (pn>k)
q
λ
W =
μ (μ – λ)


 
0 1P


 
1







k
kPn


Mô hình A
Ví dụ 1
Một tiệm rửa xe có 1 nhân viên làm việc, mỗi
ngày làm việc 8 giờ, mỗi giờ rửa TB được 6 xe,
lương là 15.000đ/giờ. Mỗi giờ TB có khoản 4 xe
vào để rửa. Giả sử chi phí chờ đợi của 1 khách
là 20.000đ/giờ
1. Hãy tính toán các thông số của hệ thống và
tổng chi phí một ngày?
2. Tính xác suất để có hơn 1, 2, 3 xe trong tiệm
λ
μ (μ>λ)
1. Số xe TB nằm trong tiệm:
xe2
46
4



2. T/gian TB 1 xe nằm trong tiệm:
3. Số lượng xe TB phải xếp hàng chờ:



sL
 

1
sW
1
= = 0,5 g
6 – 4
2
q
λ
L =
μ (μ – λ)
24
= = 1,33 xe
6*(6 – 4)
4. T/gian chờ đợi TB của 1 xe trong HT
)( 


qW g
3
1
)46(6
4



Giải
5. Xác suất để nhân viên bận việc: 67,0
6
4

6. Xác suất tiệm không có xe nào:
7. Xác suất để có số xe nằm trong tiệm lớn hơn k
xe, với k=1,2,3,
1







k
kPn


Có nghĩa là 44,4% cơ hội có trên 1 xe nằm trong tiệm


 
0 1P


  = 1 – 0,67 = 0,33
1. Chi phí chờ đợi của k/hàng trong 1 ngày:
• T/gian chờ TB của 1 xe: Wq = 1/3g
• Số xe đến rửa trong 1 ngày:
4xe/g x 8g/ngày = 32 xe/ngày
• Tổng số giờ chờ đợi của k/hàng:
1/3g x 32 xe/ngày = 32/3g/ngày
• Chi phí chờ đợi của k/hàng:
32/3g/ngày x 20.000đ/giờ = 213.333đ/ngày
2. Mức lương phải trả nhân viên (chi phí DV):
15.000đ x 8 = 120.000đ/xe
3. Tổng chi phí: 213.333 + 120.000 = 333.333đ
25
Mô hình B:
H/động d/vụ có nhiều kênh, 1 pha
• Các ĐK khác giống như mô hình A
• Gọi: M là số kênh được mở: M.μ > λ
• N/suất ở các kênh giống nhau và bằng μ
s 02
.
1
w .
( 1)!.(. )
M
sL P
M M



   
 
 
   
 
1. Xác suất để không có k/hàng nằm trong HT:
(M.μ > λ)
2. Số lượng TB k/hàng nằm trong hệ thống
3. T/gian TB 1 k/hàng phải chi phí trong hệ thống
Mô hình B
4. Số lượng TB k/hàng xếp trong hàng:
5. T/gian chờ đợi TB của 1 k/hàng
xếp trong hàng
6. Tỷ lệ h/động có ích của HT (p), tức là xác xuất để
cho h/động d/vụ đang bận việc:
q sL L


 
q s
1
w w
qL
 
  
.M




Mô hình B
 Lấy số liệu VD1, định thuê thêm 1 nhân viên nữa,
khả năng làm việc và lương của nhân viên mới
giống như nhân viên cũ.
 Tính toán lại các thông số của hệ thống
 Có nên thuê anh nhân viên mới này không?
VD2
 Ls = 0,75 xe
 Ws = 3/16 giờ
 Lq = 1/12 xe
 Wq = 1/48 giờ
 P = 1/3 = 0,33
Tiền Lương = 120.000 x 2 = 240.000đ
Chi phí chờ đợi = 1/48 x 4 x 8 x 20.000 = 13.333
TC = 253.333 đồng
Mô hình B VD2
 T/hợp rửa xe bằng máy tự động => SD mô hình C.
1. Số lượng k/hàng TB xếp hàng chờ:
)(2
2



qL
2. T/gian TB 1 k/hàng
phải chờ trong hàng: )(2 


qW
Mô hình C:
Có t/gian d/vụ là 1 hằng số (1 kênh, 1 pha)
3. Số khách TB nằm trong HT:
4. T/gian 1 k/hàng nằm trong HT:


 qs LL

1
 qs WW
 Dùng khi sửa chữa các máy của 1 Cty mà
trong Cty đó chỉ có 1 số lượng máy nhất định.
 Ví dụ: Phục vụ trong 1 trạm xá có 20 giường.
 Các ký hiệu khác với 3 mô hình trên
 D : Xác suất 1 k/hàng sẽ xếp hàng chờ;
 F : Hệ số hiệu quả;
 H : Số k/hàng TB đang được phục vụ;
 J : Số k/hàng không xếp hàng, không vào HT
Mô hình D: chiều dài hạn chế hay số k/hàng
chờ hữu hạn (1 kênh, 1 pha)
 L: Số k/hàng đang chờ đợi để được phục vụ;
 M: Số kênh dịch vụ;
 N: Số k/hàng có thể có (tiềm tàng);
 T: T/gian dịch vụ trung bình;
 U: Khoảng t/gian TB giữa 2 lần k/hàng cần đến
HT để được phục vụ;
 W: Thời TB 1 k/hàng phải chờ trong hàng;
 X: Hệ số dịch vụ.
Mô hình D
1. Hệ số dịch vụ:
UT
T
X


2. Số khách chờ TB:
 )  )
XF
FT
LN
UTL
W





1
3. T/gian chờ TB:
)1( FNL 
Mô hình D
4. Số k/hàng không vào HT:  )XNFJ  1
5. Số k/hàng TB đang được phục vụ: FNXH 
6. Số k/hàng trong tập hợp k/hàng: HLJN 
• Dùng mô hình này, ta cần SD bảng tính sẵn.
• Bảng sau đây (xem sách) tính với tập hợp k/hàng
N = 5.
• Tính theo bảng gồm các bước sau:
1. Tính theo X là hệ số D/vụ theo X= T/(T+U)
2. Tìm giá trị X trong bảng, ứng với hàng M, trong
đó M là số kênh.
3. Đánh dấu các trị số của D và F tương ứng.
4. Tính L, W, J, H cần để đánh giá h/động của HT.
Mô hình D
35
.
Chúc các em sức khoẻ, thành công!

Các file đính kèm theo tài liệu này :

  • pdfqtsxdvc10_ly_thuyet_9732.pdf
5/5 - (1 vote)
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments