Các rối loạn về nước tiểu

1. Nước tiểu thông thường

Số lượng trong 24 h : 1.5 – 2.5 lít
Màu sắc : hơ vàng, trong, có mùi khai
Tỷ trọng : 1.012 – 1.020

PH: 5.8 – 6.2

Nước tiểu hoàn toàn có thể đổi khác tùy theo chính sách ẩm thực ăn uống .

2. Bất thường nước tiểu về sắc tố

2.1. Đái máu ( nước tiểu đỏ )

Xem bài đái máu

2.2. Đái ra Protein .

Xem thêm bài : Protein niệu
Trước đây vẫn quen gọi là anbumin niệu, vì nó là thành phần đa phần trong đái ra protein. Nhưng thực ra danh từ đó không đúng, vì không có đái ra anbumin đơn thuần, riêng rẻ, mà khi nào cũng đái ra protein. Muốn biết có bao nhiêu anbumin thực sự có trong nước tiểu, phải làm điện i nước tiểu để phân lập những thành phần protein mới biết được. Protein tìm thấy trong nước tiểu trọn vẹn giống protein trong máu về khối lượng phân tử, về tính dẫn điện, v. V … Ngày nay với giải pháp miễn dịch điện, người ta còn phát hiện thấy có anbumin to tổ chức triển khai thận bài tiết ra ( ngoài anbumin của máu ) .
Nếu đái ra protein nhiều, thường kèm theo cả đái ra lipid với thể chiết quang. Đái protein lê dài và nhiều, sẽ làm biến hóa thành phần protein trong máu., protein trong máu sẽ giảm, anbumin giảm, globulin tăng, có trường hợp bù được có trường hợp không bù đươc gây ra phù .
Đái ra protein nói lên tổn thương hầu hết là ở cầu thận. Bình thường cầu thận để cho tổng thể thành phần của huyết tương đi qua, trừ protein có khối lượng phân tử < = 68.000 ( trong lượng hemoglobin ) vẫn được bài tiết qua nước tiểu. Khi cầu thận bị tổn thương nó để cho những protein có khối lượng phân tử trên 70.000 đi qua . 2.2.1. Chẩn đoán xác lập Chẩn đoán bằng sinh hoá Cách lấy nước tiểu : Protein không phải khi nào cũng có trong nước tiểu, mà lúc có lúc không, lúc nhiều, lúc ít. Cho nên không nên chỉ lấy nước tiểu một lần, mà phải lấy nước tiểu nhiều lần để thử, phải lấy ở giữa bãi. Đối với phụ nữ, phải rửa sạch âm hộ khi lấy nước tiểu, phải thông đái để tránh nhầm lẫn với protein của máu kinh nguyệt, bạch đới, chất tiết của âm đạo. Tốt nhất lấy nước tiểu trong 24 giờ và tính tác dụng đái ra trong 24 giờ hoặc quy thành phút . Cách thử protein Đặc tính : có hai cách : + Dùng nhiệt độ và axit axetic để kết tủa protein . + Dùng axit nitric, axit sunfosalixylic để kết tủa protein . Phân biệt protein thật ( do cầu thận ) với protein giả ( do có máu, tế bào bị huỷ hoại ) và protein nhiệt tán + Phân biệt với protein giả : dùng axit nitric và axit xitric. Nếu axit nitric có kết tủa, axit xitric không kết tủa : protein thật. Nếu ngược lại là protein giả . + Phân biệt với protein nhiệt tán ( Bence Zone ) : protein này kết tủa ở 50 – 600C, nhiệt độ cao hơn sẽ tan . + Định lượng protein : dùng axit tricloraxetic hay axit nitric làm kết tủa protein rồi soi độ đục so với bảng mẫu đã có sẵn. Có thể đem lọc rồi cân, đúng chuẩn hơn nhưng phức tạp nên ít dùng . 2.2.2. Chẩn đoán nguyên do Chia làm 2 loại : protein thoáng qua và protein tiếp tục . Protein thoáng qua Đặc điểm chung của những protein nước tiểu nói trên là ít, chỉ thoáng qua, ngoài protein ra, nước tiểu không có hồng cầu, bạch cầu, trụ hình hạt, ure máu không cao. Thăm dò công dụng thận, thấy thông thường, người bệnh không cảm thấy có triệu chứng lâm sàng gì. Do đó việc Tóm lại protein nước tiểu thoáng qua cần phải thận trọng. Trước đây cho rằng protein nước tiểu Open khi đứng, khi gắng sức là những protein nước tiểu sinh lý. Nhưng ngày này, nhờ sinh thiết thận cho biết đó là protein nước tiểu bệnh lý, trong viêm cầu thận tiềm năng. Do sốt : bất kỳ sốt do nhiễm khuẩn gì, nước tiểu cũng hoàn toàn có thể có ít protein. Hết sốt cũng hết protein trong nước tiểu, không có tổn thương công dụng thận . Các nguyên do : + Trong những bệnh : chấn thương sọ não, chảy máu não, màng não co giật cũng thấy Open protein ở nước tiểu . + Trong bệnh tim : suy tim phải, gây hiện tượng kỳ lạ ứ đọng máu ở thận, áp lực đè nén máu trong vi quản cầu thận tăng lên, máu ở lại cầu thận lâu hơn, do đó Open protein niệu. Khi suy giảm thì cũng hết protein niệu . Protein liên tục Chứng tỏ thực trạng bệnh lý thực sự ở thận. Do nhiều nguyên do khác nhau Viêm thận + Viêm cầu thận cấp : thường gặp ở trẻ nhỏ hơn là người lớn. Thường mở màn bằng đau họng, sốt rồi đái ít và phù. Nước tiểu có protein, nhiều hồng cầu và bạch cầu, trụ hình hạt, ure máu cao . + Viêm cầu thận mạn : thường do biến chứng của viêm cầu thận cấp hay gặp ở người lớn tuổi. Có 4 triệu chứng chính : • Nước tiểu có protein, hồng cầu và bạch cầu, có trụ hình hạt . • URE máu cao . • Huyết áp cao • Phù . Viêm ống thận cấp : do ngộ độc chì, thuỷ ngân, sunfamit : người bệnh không đái được, ure máu cao, nước tiểu có protein, nhiều hồng cầu, bạch cầu trụ hình hạt. Một số chất khác gây viêm ống thận nhiễm độc như esen, photphocacbon, tetraclorua, axit oxatic, axit clohy ric, axit nitric, cantarit, pyramydon naptol, clorofoc, vitamin D2 . HC thận hư : Pprotein nước tiểu rất nhiều, thường trên 25 g / l. Nước tiểu hoàn toàn có thể chiết quang ( corps bipefringents ), không có hồng cầu, bạch cầu, trụ hình hạt. URE máu thông thường. Cholesterol và lipit máu cao. Protit máu hạ. Người bệnh phù rất nhanh . Bột thận : do viêm hoặc nung mủ lâu ngày như cốt tủy viêm, lao, abces phổi … Người bệnh phù to, gan, lách to. Nước tiểu có nhiều protein, không có trụ hạt, hồng cầu, bạch cầu. Nghiệm pháp đỏ Côngô ( + ) . Ung thư : Protein do đái ra máu. Thận to. Xquang có hình ảnh đặc biệt quan trọng . Viêm mủ bể thận : người bệnh đái ra mủ. Protein ở đây là do huỷ hoại tế bào. Nước tiểu có nhiều hồng cầu, nhất là bạch cầu thoái hoá . Protein nước tiểu trong khi có thai : khi có thai khung hình trong thực trạng nhiễm độc, và thường Open protein ở nước tiểu vào tháng thứ 3 do’viêm thận nhiễm độc ’. Những người có protein nước tiểu, phù và huyết áp cao Open từ tháng thứ 6, phải đề phòng ’ sản giật ’ khi đẻ .

2.3. Đái mủ ( nước tiểu đục )

Là hiện tượng kỳ lạ có mủ trong nước tiểu. Bình thường nước tiểu có rất ít hồng cầu ( không quá 2000 bạch cầu / phút ) ; trong trường hợp đái ra mủ, nước tiểu có rất nhiều bạch cầu đa nhân thoái hoá, đái ra mủ hoàn toàn có thể đơn thuần, hoàn toàn có thể kèm theo đái ra máu .
Đái ra mủ nhiều, mắt thường hoàn toàn có thể thấy nước tiểu đục, đái ra mủ nhẹ, nước tiểu vẫn trong, phải nhìn qua kính hiển vi mới thấy được .
2.3.1. Chẩn đoán xác lập
Đại thể : Nước tiểu có nhiều mủ sẽ đục, để sẽ có lắng cặn, nước tiểu ở trên mủ ở dưới. Cặn mủ gồm : những sợi, những hạt lấm tấm, những đám mây và chất nhầy. Các sợi cấu trúc của những tế bào bị thoái hóa như bạch cầu, tế bào niêm mạc hình đa giác, hình gạch lát, tơ huyết, chất nhầy và vi trùng. Các đám mây, những bụi mủ cấu trúc bởi những tế bào niêm mạc, những căn kết tinh …
Vi thể : chắc như đinh là soi qua kính hiển vi, thấy những sợi, tế bào huỷ hoại bạch cầu bị thoái hoá, hoàn toàn có thể thấy cả vi trùng Coli, tụ cầu … Nước tiểu lấy phải thử ngay mới có giá trị : nếu để lâu, những tế bào và bạch cầu tự huỷ hoại .
2.3.2. Chẩn đoán phân biệt
Ngoài đái ra mủ, nước tiểu đục hoàn toàn có thể là
– Dưỡng chấp : Nước tiểu đục, hoặc trắng như nước vo gạo. Nếu nhiều hoàn toàn có thể đông lại như cục thạch. Thử có nhiềuưỡng chấp. Soi kính, không có tế bào niêm mạch bị huỷ hoại, ít bạch cầu .
– Đái ra Photphat urat : Nước tiểu trắng như nước vo gạo, để có lắng cặn ở dưới, nhưng không có những sợi hay đám mây … Đun nóng sẽ kết tủa, nhưng rỏ axit axetic 1/10 tủa sẽ tan, và nước tiểu trong trở lại .
– Đái ra tinh dịch : Cuối bãi, nước tiểu đục như nước vo gạo. Soi kính có nhiều tinh trùng .
– Nước tiểu có lẫn khí hư : Phân biệt bằng cách lấy nước tiểu bằng ống thông .
– Nước tiểu có nhiều vi trùng : Đục, không có mủ, có mùi amoniac. Số lượng nước tiểu trong bạch cầu vẫn thông thường .
2.3.3. Chẩn đoán nguyên do
Mủ ở niệu đạo
+ Viêm niệu đạo : Do lậu, lo + t hạ cam ( Nicolas Favre ). Triệu chứng : đái buốt, đái rắt, đái ra mủ đầu bãi. Lấy mủ ở quy đầu hay niệu đạo soi và cấy sẽ thấy lậu cầu hình hạt cafe hay trực khuẩn hạ cam ( Ducreyi ). Hiện nay rất hiếm. Thường khi nào cũng hậu phát do lây trực tiếp sau khi giao hợp .
+ Viêm hoặc abces tiền liệt tuyến : Người bệnh có triệu chứng như trên. Thăm trực tràng thấy tiền liệt tuyến to, đau. Có thể gây bí đái. Đây là nguyên do thường gặp ở những người già .
Mủ ở bàng quang
+ Do viêm bàng quang. Triệu chứng cũng là đái buốt, đái rắt, đái ra mủ cuối bãi. Viêm bàng quang do vi trùng thường, vi trùng lậu, lao : tiên phát hay hậu phát sau bí đái lâu ngày, thông đái lâu ngày gây bội nhiễm .
+ Do sỏi bàng quang : cần phải soi bàng quang để chấn đoán chắc như đinh. Viêm mủ bàng quang lâu ngày sẽ gây viêm thận ngược dòng .
Mủ ở thận
+ Viêm mủ bể thận :
• Do vi trùng .
• Do sỏi và những nguyên do khác gây ứ nước bể thận rồi bội nhiễm gây viêm mủ thận bể thận hậu phát .
+ Lao thận : Khi đã thành hang, bã đậu hóa sẽ hoàn toàn có thể đái ra mủ. Nhưng thực ra đó là chất bả đậu. Có thể tìm thấy trực khuẩn lao trong đó .
+ Thận nhiều nang : Khi bị bội nhiễm, những nang biến thành mủ : đột nhiễm sốt cao, đau vùng thận và đái mủ .
+ Ung thư thận : Đôi khi có bội nhiễm vi trùng, nhưng rất hiếm .

3. Bất thường về số lượng nước tiểu

3.1. Đái nhiều

Định nghĩa : Trong lâm sàng, nếu tiếp tục bệnh nhân đái > 2 lít / ngày là đái nhiều .
Bình thường, mỗi ngày mỗi người đái từ 1,2 – 1,5 lít ; uống ít nước hoặc mùa hè nực nội hay lao động ở thiên nhiên và môi trường nóng ra nhiều mồ hôi thì lượng nước tiểu sẽ ít hơn .
Các nguyên do gây đái nhiều :
+ Người thông thường do uống quá nhiều nước hoặc truyền dịch quá nhiều cũng gây đái nhiều .
+ Viêm thận kẽ, viêm thận-bể thận gây tổn thương ống thận ảnh hưởng tác động tới tính năng ống thận là cô đặc nước tiểu không thực thi được nên đái nhiều .
+ Viêm ống thận cấp ( suy thận cấp ) ở quá trình đái trở lại do ống thận chưa phục sinh công dụng cô đặc nước tiểu nên gây đái nhiều .
+ Đái tháo đường : là bệnh rối loạn chuyển hoá, bộc lộ lâm sàng cũng có ăn nhiều, uống nhiều, đái nhiều .
+ Đái tháo nhạt : là bệnh nội tiết do giảm ADH, là yếu tố chống bài niệu nên gây đái nhiều .

3.2. Đái ít, vô niệu

Định nghĩa:

+ Đái ít là lượng nước tiểu < 500 ml / 24 h . + Vô niệu là lượng nước tiểu < 100 ml / 24 h . Nguyên nhân và chính sách bệnh sinh : + Là do thận giảm công dụng không sản xuất được nước tiểu do suy thận cấp và suy thận mãn quá trình cuối . + Các bệnh thận nhất là viêm cầu thận mãn có hội chứng thận hư hoặc hội chứng thận hư đơn thuần ( là loại bệnh thận có đặc thù là phù to, phù nhiều nên cũng hoàn toàn có thể thiểu niệu, vô niệu ) trong viêm cầu thận cấp hoặc đợt cấp của viêm cầu thận mãn . + Thiểu niệu, vô niệu còn gặp trong những bệnh suy tim, xơ gan ở quy trình tiến độ mất bù ( điều trị suy tim, xơ gan và thuốc lợi tiểu không phân phối ) . + Một số bệnh nhiễm trùng gây sốt cao cũng gây thiểu niệu, vô niệu . Những nguyên do gây suy thận cấp làm thiểu niệu, vô niệu : + Trước thận : mất máu, mất nước, tụt huyết áp, suy tim . + Tại thận : viêm cầu thận cấp và mãn, ngộ độc gây tổn thương ống thận cấp, sốt r + t ác tính, ngộ độc mật cá trắm . + Sau thận : do sỏi, do u . Với suy thận mãn : là hậu quả của nhiều bệnh thận trong quá trình cuối . Cơ chế : + Do mất máu làm giảm áp lực đè nén lọc cầu thận . + Hoại tử ống thận cấp, tắc ống thận . + Tăng áp lực đè nén tổ chức triển khai kẽ thận . + Suy thận quá trình cuối làm thận mất tính năng của những nephron không tạo được nước tiểu .

4. Rối loạn về đi tiểu

4.1. Đái buốt, đái rắt

Đái buốt : là cảm xúc đau ở niệu đạo, bàng quang, mỗi khi đi tiểu. Vì co buốt nên người bệnh không giám đái mạnh thành tia mà chỉ thành từng giọt rơi xuống đầu ngón chân. Ở trẻ nhỏ, mỗi khi đái phải kêu khóc nhăn nhó, và thường phải xoa quy đầu ở trong lòng hai bàn tay .
Đái rắt : là thực trạng đi đái nhiều lần trong một ngày. Mỗi lần số lượng nước tiểu rất ít, mỗi khi chỉ có vài giọt hoặc không có giọt nào. Người bệnh mới đi đái xong lại muốn đi nữa. Mỗi lần đi tiểu có cảm xúc khó đi. Cần phải phân biệt với đi đái nhiều lần như trong bệnh đái tháo đường, đái tháo nhạt cũng đi đái nhiều lần nhưng số lượng nước tiểu mỗi lần nhiều, người bệnh dễ đái .
Để hiểu rõ nguyên do của đái buốt, đái rắt cầu nhặc lại chính sách của việc đi đái thông thường, khi nước tiểu đầy bàng quang ( 250 – 300 ml ) thì một phản xạ làm co bóp bàng quang đồng thời mở cơ thắt cổ bàng quang và nước tiểu được phóng ra ngoài. Khi bàng quang có tổn thương, nhất là vùng cổ bàng quang dễ bị kích thích, khối lượng nước tiểu rất ít cũng đủ gây phản xạ đó. Hậu quả là làm cho người bệnh phải đi đái luôn và đái buốt .
Những nguyên do thường thì của đái buốt và đái rắt là
Nguyên nhân đái buốt
Viêm bàng quang, niệu đạo
+ Ở phụ nữ : thường do tạp khuẩn thường ( Coli, Enterococcus, Do er jein … ), do lậu cầu, hoặc do Trichomonas. Nguyên nhân hầu hết là do thiếu vệ sinh cỗ máy sinh dục, nhất là khi giao hợp, thường xảy ra cho phụ nữ mới lấy chồng .
• Triệu chứng đa phần là đái buốt, đái rắt, đái ra máu. Nếu do lậu cầu sẽ đái ra mủ, nếu có mủ cần lấy mủ soi tươi và cấy tìm vi trùng .
• Soi bàng quang, thấy hiện tượng kỳ lạ chảy máu ở niêm mạc thành những chấm chảy máu, hoặc những ổ lo + t có mủ .
+ Ở phái mạnh : thường do lậu cầu ( lây ở phụ nữ sang ) và do sỏi bàng quang .
+ Chung cho cả nam lẫn nữ : lao bàng quang .
Ung thư bàng quang : rất hiếm. Triệu chứng đa phần là đái ra máu, đái buốt, đái rắt .
Viêm niệu đạo
+ Ở đàn ông đa phần là do vi trùng lậu .
+ Ở phụ nữ, thường cũng do vi trùng lậu, ngoài những còn do những vi trùng sống ở âm đạo : do erlein, Coli … Hoặc do ký sinh vật như Trichomonas .
+ Triệu chứng đa phần là đái buốt và đái ra mủ lúc đầu. Khám buổi sáng, lúc chưa đi đái, sẽ thấy mủ chảy ra ở lỗ niệu đạo ngoài, cần lấy mủ đó cấy tìm vi trùng ngay .
Viêm tiền liệt tuyến : thường gây triệu chứng viêm bàng quang … Đôi khi hoàn toàn có thể gây bí đái. Người bệnh sẽ đái ra mủ. Thăm trực tràng, thấy tiền liệt tuyến to, mềm, đau, hoàn toàn có thể nặn ra mủ .
Nguyên nhân đái rắt
Đái buốt thường kèm theo đái rắt. Ngoài những nguyên do trên, đái rắt còn có thêm những nguyên do ngoài bàng quang, niệu đạo .
Tổn thương ở trực tràng : Viêm trực tràng, giun kim ( hay gặp ở trẻ con ), ung thư trực tràng … Cũng hoàn toàn có thể gây đái rắt, vì TT kiểm soát và điều chỉnh hoạt động giải trí của bàng quang và trực tràng ở cạnh nhau trong tủy sống .
Tổn thương ở bộ phận sinh dục nữ : U xơ tử cung, ung thư cổ tử cung, thân tử cung, viêm phần phụ sinh dục. Cũng có gây đái rắt vì nó nằm sát ngay bàng quang, trực tiếp gây những kích thích so với bàng quang .

4.2. Bí đái

4.2.1. Định nghĩa
Khi bí đái, thận vẫn thao tác được, bàng quang đầy nước tiểu nhưng người bệnh không đi đái được. Khác hẳn với vô niệu, người bệnh không đi đái vì thận không lọc được nước tiểu, bàng quang trống rỗng .
Bí đái, nếu k + o dài, nước tiểu ở bàng quang sẽ đi ngược lên bể thận đem theo vi trùng và gây viêm thận ngược dòng rất nguy hại .
4.2.2. Chẩn đoán xác lập
Hỏi : người bệnh sẽ cho biết một ngày hay hai ba ngày không đái, có cảm xúc căng tức vùng hạ vị. Muốn đi đái nhưng không đi đái được .
Khám lâm sàng :
+ Thấy có cầu bàng quang .
+ Thông đái : lấy được nhiều nước tiểu, cầu bàng quang xẹp xuống ngay .
4.2.3. Nguyên nhân
Tại bàng quang niệu đạo
+ Dị vật ở bàng quang : sỏi hay cục máu : Có thể từ trên thân xuống, hoặc sinh ngay tại bàng quang, lúc đó không đi đái được .
+ Ung thư bàng quang : Rất hiếm gặp. Nếu khối u to hoàn toàn có thể làm tắc lỗ niệu đạo, nếu hẹp nhiều hoàn toàn có thể gây bí đái. Soi bàng quang sẽ thấy khối u hay nằm ở vùng cổ bàng quang .
+ Hẹp niệu đạo : Trong bệnh lậu, hay gây hẹp niệu đạo, nếu hẹp nhiều hoàn toàn có thể gây bí đái .
Ngoài bàng quang
Do tiền tuyến : là nguyên do thường gặp ở phái mạnh. Tiền liệt tuyến to lên sẽ tiêu diệt niệu đạo, gây bí đái. Tiền liệt tuyến to hơn do hai nguyên do :
+ Ung thư tiền liệt tuyến : rất hay gặp ở người già, là nguyên do bí đái đa phần của những người già. Thăm trực tràng thấy tiền liệt tuyến to và cứng .
+ Viêm tiền liệt tuyến : có triệu chứng viêm bàng quang, đái ra mủ, đôi lúc hoàn toàn có thể gây bí đái. Thăm trực tràng có tiển liệt tuyến cũng to nhưng mềm, đau hoàn toàn có thể nặn ra mủ .
Do những khối u ở tiểu khung : ung thư trực tràng, ung thư cổ tử cung, ung thư thận tử cung, v. V … Khi di căn vào tiểu khung, hoàn toàn có thể đè vào vùng cổ bàng quang gây bí đái .
Do những tổn thương thần kinh TW
+ Bệnh ở tủy sống : chấn thương, gãy cột sống, đứt ngang tủy, lao cột sống, u tủy viêm tủy, … đều hoàn toàn có thể gây bí đái .
+ Bệnh ở não và màng não : viêm não, abces não, chảy máu não, nhũn não, viêm màng não, … đều hoàn toàn có thể gây bí đái .
+ Bí đái ở dây chỉ cho thầy thuốc biết tổn thương nằm ở phần thần kinh TW mà không phải nằm ở những dây thần kinh ngoại biên .
+ Bí đái trong trường hợp tổn thương thần kinh TW rất nguy hại vì rất khó hồi sinh, phải thông đái luôn, do đó dễ gây nhiễm khuẩn bàng quang và từ đó gây viêm bể thận ngược dòng .

Xem thêm : Tổng nghiên cứu và phân tích nước tiểu 10 thành phần

Website Soitietnieu. com được kiến thiết xây dựng và quản trị bởi Bs Mai Văn Lực. Chúng tôi tương hỗ khám và điều trị những bệnh lý Ngoại khoa tiết niệu tại những bệnh viện uy tín do những bác sĩ giỏi, giáo sư đầu ngành trực tiếp khám và điều trị .

Liên hệ:  

0984 260 391 –

  

0886 999 115

Rate this post
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments