Chất dẻo – Wikipedia tiếng Việt

Các nghĩa khác của nhựa, xem bài Nhựa Đồ gia dụng được làm từ nhiều loại chất dẻo khác nhau

Chất dẻo, hay còn gọi là nhựa hoặc mủ, là các hợp chất cao phân tử, được dùng làm vật liệu để sản xuất nhiều loại vật dụng trong đời sống hằng ngày như là: áo mưa, ống dẫn điện… cho đến những sản phẩm công nghiệp, gắn với đời sống hiện đại của con người. Chúng là những vật liệu có khả năng bị biến dạng khi chịu tác dụng của nhiệt, áp suất và vẫn giữ được sự biến dạng đó khi thôi tác dụng. Chất dẻo còn được sử dụng rộng rãi để thay thế cho các sản phẩm làm bằng: vải, gỗ, da, kim loại, thủy tinh. Vì chúng bền, nhẹ, khó vỡ, nhiều màu sắc đẹp.

Chất dẻo thường là những chất tổng hợp có nguồn gốc từ những mẫu sản phẩm. [ 1 ]
Định nghĩa của IUPAC về nhựa

Những chất có thể làm giảm chi phí
Một thuật ngữ chung được sử dụng để chỉ những vật tư polymer, vật tư hoàn toàn có thể gồm có những nâng cấp cải tiến khácNhững chất hoàn toàn có thể làm giảm ngân sách

Lưu ý 1: Lý do sử dụng thuật ngữ này thay vì polymer là vì lý do sau thường gây ra
Gây phiền phức, vì vậy nó không được khuyến khích.

Lưu ý 2: Trong kỹ thuật polymer, thuật ngữ này có nghĩa là nó có thể được trộn lẫn và trong những điều kiện nhất định
Vật liệu có thể áp dụng đặc tính lỏng cho sản xuất[2]Lưu ý 2 : Trong kỹ thuật polymer, thuật ngữ này có nghĩa là nó hoàn toàn có thể được trộn lẫn và trong những điều kiện kèm theo nhất địnhVật liệu hoàn toàn có thể vận dụng đặc tính lỏng cho sản xuất
Hầu hết chất dẻo chứa những polyme hữu cơ. Phần lớn những polyme này có nguồn gốc từ những chuỗi chỉ có những nguyên tử cacbon hoặc phối hợp với oxy, lưu huỳnh hoặc nitơ. Để tạo ra những đặc thù của chất dẻo, những nhóm phân tử khác nhau được link vào mạch cacbon tại những vị trí thích hợp. Cấu trúc của những chuỗi như thế này tác động ảnh hưởng đến đặc thù của những polyme. Việc can thiệp một cách phức tạp như thế này vào tạo thành nhiều đặc thù của polymer bằng cách lặp lại cấu trúc phân tử đơn vị chức năng được cho phép chất dẻo trở thành một bộ phận không hề thiếu của thế kỷ 21 .

Phân loại theo hiệu ứng của polyme với nhiệt độ[sửa|sửa mã nguồn]

Phân loại theo ứng dụng[sửa|sửa mã nguồn]

  1. Nhựa thông dụng: là loại nhựa được sử dụng số lượng lớn, giá rẻ, dùng nhiều trong những vật dụng thường ngày, như: PP, PE, PS, PVC, PET, ABS,…
  2. Nhựa kỹ thuật: Là loại nhựa có tính chất cơ lý trội hơn so với các loại nhựa thông dụng, thường dùng trong các mặt hàng công nghiệp, như: PC, PA,……
  3. Nhựa chuyên dụng: Là các loại nhựa tổng hợp chỉ sử dụng riêng biệt cho từng trường hợp.

Các loại chất dẻo[sửa|sửa mã nguồn]

Các loại chất dẻo phổ cập[sửa|sửa mã nguồn]

Danh mục này gồm có cả chất dẻo thông dụng, chất dẻo tiêu chuẩn và chất dẻo kỹ thuật .

Nhựa chuyên được dùng[sửa|sửa mã nguồn]

Sự tăng trưởng của chất dẻo bắt nguồn từ việc sử dụng những vật tư nhựa tự nhiên ( ví dụ : cao su đặc tự nhiên ) sang việc sử dụng những vật tư tự nhiên, biến hóa về mặt hóa học ( ví dụ : kẹo cao su đặc, nitrocellulose, collagen, galalit ) và ở đầu cuối là những phân tử tổng hợp trọn vẹn ( ví dụ, bakelite, epoxy, polyvinyl chloride ). Chất dẻo khởi đầu là vật tư có nguồn gốc sinh học như trứng và protein trong máu, là những polyme hữu cơ .Năm 1600 TCN, người Trung Mỹ đã sử dụng cao su đặc vạn vật thiên nhiên làm banh, dây, và những bức tượng nhỏ. [ 4 ]. Sừng gia súc được giải quyết và xử lý được dùng làm cửa cho những chiếc lồng đèn thời Trung Cổ. Vật liệu mô phỏng những đặc tính của sừng được làm bằng cách giải quyết và xử lý protein sữa ( casein ) với dung dịch kiềm .Vào thế kỷ 19, khi công nghiệp hóa học tăng trưởng trong cuộc Cách mạng Công nghiệp, nhiều vật tư đã được phát hiện. Sự tăng trưởng của chất dẻo cũng tăng cường khi Charles Goodyear phát hiện ra năng lực lưu hóa so với vật tư nhiệt rắn có nguồn gốc từ cao su đặc tự nhiên .Năm 1897, Wilhelm Krische, chủ cơ sở in ấn hàng loạt ở Hanover, Đức, được giao trách nhiệm tăng trưởng một giải pháp thay thế sửa chữa cho bảng đen. [ 5 ] Kết quả là chất dẻo giống sừng làm từ casein protein sữa được tăng trưởng với sự hợp tác của nhà hóa học người Áo ( Friedrich ) Adolph Spitteler ( 1846 – 1940 ). Kết quả sau cuối là không tương thích với mục tiêu bắt đầu. [ 6 ] Vào năm 1893, nhà hóa học người Pháp Auguste Trillat đã tò mò ra chiêu thức để làm mất hòa tan casein bằng cách ngâm trong formaldehyde, tạo ra vật tư được bán trên thị trường là galalith. [ 5 ]Chất dẻo tiên phong được làm ra vào năm 1838 là vinyl chloride. Tiếp theo đó là chất styrene vào năm 1839, acrylic vào năm 1843 và polyeste vào năm 1847. Năm 1869, trong khi tìm kiếm một chất sửa chữa thay thế cho ngà voi quý hiếm, nhà ý tưởng John Hyatt đã phát hiện ra celluloid với đặc thù dai và dễ uốn. Chất này đã khởi đầu cho cuộc cải tiến vượt bậc trong việc tiến hành chất tổng hợp mới. [ 7 ]Tuy nhiên, chất dẻo được tăng trưởng mạnh nhất bởi nhà hóa học người Mỹ Leo Baekeland, ông đã tò mò ra phenol formaldehyd vào năm 1909. Chất này hoàn toàn có thể đổ khuôn thành bất kỳ hình dạng nào và có giá tiền rẻ để sản xuất. Sản phẩm này được Baekeland gọi là Bakelite, là chất tổng hợp tiên phong được sản xuất với số lượng lớn để sử dụng một cách thoáng đãng. [ 7 ]Năm 1933, polyethylene được những nhà nghiên cứu của Imperial Chemical Industries ( ICI ) gồm Reginald Gibson và Eric Fawcett phát hiện. [ 4 ]Sau cuộc chiến tranh quốc tế thứ nhất, những nâng cấp cải tiến về công nghệ hóa học đã dẫn đến sự bùng nổ những dạng chất dẻo mới ; việc sản xuất hàng loạt đã mở màn vào khoảng chừng thập niên 1940 và 1950. [ 8 ] Polypropylene được Giulio Natta tìm thấy vào năm 1954 và khởi đầu được sản xuất vào năm 1957. [ 4 ] Trong số những mẫu chất dẻo dầu tiên dạng polymer mới phải kể đến là polystyrene ( PS ) được BASF sản xuất tiên phong trong thập niên 1930, [ 4 ] và polyvinyl chloride ( PVC ), được tạo ra năm 1872 nhưng được sản xuất thương mại vào cuối thập niên 1920. [ 4 ] Năm 1954, polystyrene co và giãn ( được dùng làm tấm cách nhiệt, đóng gói, và ly tách … ) được Dow Chemical ý tưởng. [ 4 ] Việc phát hiện ra Polyethylene terephthalat ( PET ) đã tạo ra nhiều ứng dụng của Calico Printers ‘ Association ở Liên hiệp Anh vào năm 1941 ; nó được cấp phép cho DuPont ở U.S.A và một số ít vương quốc khác, và là một trong số ít chất dẻo thích hợp cho việc sửa chữa thay thế thủy tinh trong nhiều trường hợp, tạo ra nhiều ứng dụng về chai nhựa ở E.U [ 4 ]

Bài chi tiết: Parkesine

Chất dẻo parkesine được cấp bằng sách chế cho Alexander Parkes, ở Birmingham, UK năm 1856.[9] Nó đã được công bố tại Triển lãm quốc tế năm 1862 ở Luân Đôn.[10] Parkesine đã giành được huy chương đồng trong hội chợ thế giới năm 1862 ở Luân Đôn (Anh). Parkesine được làm từ cellulose (thành phần chính của thành tế bào thực vật) được xử lý bằng dung môi axit nitric. Sản phẩm đầu ra của quá trình này (thường được gọi là cellulose nitrat hay pyroxilin) có thể hoàn tan trong cồn và được hóa cứng thành loại vật liệu trong suốt và đàn hồi có thể đúc được khi đun nóng.[11] Khi được nhuộm vào màu nó có thể tạo thành dạng giống như Ngà voi.

Công nghiệp nhựa[sửa|sửa mã nguồn]

Xem thêm: Công nghiệp hoá chất và Công nghiệp nhựa

Sản xuất nhựa là một phần quan trọng của ngành công nghiệp hóa chất, và một số ít công ty hóa chất lớn nhất quốc tế đã tham gia từ những ngày tiên phong, ví dụ điển hình như những công ty số 1 trong ngành BASF và Dow Chemical .Năm năm trước, lệch giá của năm mươi công ty số 1 lên tới 961.300.000.000 USD. [ 12 ] Tổng cộng những công ty đến từ mười tám vương quốc, với hơn 50% số công ty trong list có trụ sở chính tại Mỹ. Nhiều trong số năm mươi công ty nhựa số 1 chỉ tập trung chuyên sâu ở ba vương quốc :
BASF là nhà phân phối hóa chất lớn nhất quốc tế trong chín năm liên tục. [ 12 ]Các hiệp hội thương mại đại diện thay mặt cho ngành công nghiệp ở Hoa Kỳ gồm có Hội đồng Hóa học Hoa Kỳ .

Tiêu chuẩn công nghiệp[sửa|sửa mã nguồn]

Nhiều đặc tính của chất dẻo được xác lập bởi những tiêu chuẩn do ISO pháp luật, ví dụ điển hình như :

  • ISO 306 – Nhựa nhiệt dẻo

Nhiều thuộc tính của nhựa được xác lập bởi Tiêu chuẩn UL, những thử nghiệm do Phòng thí nghiệm bảo hiểm ( UL ) chỉ định, ví dụ điển hình như :

  • Tính dễ cháy – UL94
  • Tỷ lệ theo dõi hồ quang điện áp cao – UL746A
  • Chỉ số theo dõi so sánh

Hầu hết chất dẻo chứa những chất hữu cơ hoặc hợp chất vô cơ khác. Số lượng chất phụ gia từ 0 % so với những polymer dùng trong thực phẩm đến hơn 50 % dùng trong những ứng dụng điện tử. Thành phần chất phụ gia trung bình khoảng chừng 20 % theo khối lượng polymer. Một số chất độn có độ hoạt động giải trí cao hơn và được gọi là những tăng độ bền. Nhiều tranh cãi tương quan đến nhựa được tích hợp với phụ gia. [ 13 ] Các hợp chất gốc hữu cơ đặc biệt quan trọng ô nhiễm. [ 14 ]Các chất phụ gia điển hình bao gồm

Chất không thay đổi[sửa|sửa mã nguồn]

Chất không thay đổi polyme lê dài tuổi thọ của polyme bằng cách ngăn ngừa sự xuống cấp trầm trọng do tia UV, quy trình oxy hóa và những hiện tượng kỳ lạ khác. Các chất không thay đổi nổi bật hấp thụ tia UV hoặc hoạt động giải trí như chất chống oxy hóa .

Chất làm đầy[sửa|sửa mã nguồn]

Nhiều loại nhựa có chứa chất độn để cải tổ hiệu suất hoặc giảm chi phí sản xuất. [ 15 ] Thông thường, chất độn có nguồn gốc khoáng chất, ví dụ như phấn. Các chất độn khác gồm có : tinh bột, cellulose, bột gỗ, bụi ngà và oxit kẽm .

  • Hầu hết các chất độn là vật liệu tương đối trơ và rẻ tiền, làm cho sản phẩm rẻ hơn theo trọng lượng.
  • Phụ gia ổn định bao gồm chất làm chậm cháy, để giảm khả năng bắt lửa của vật liệu.
  • Một số chất độn có hoạt tính hóa học cao hơn và được gọi là: chất gia cố.[16]

Chất hóa dẻo[sửa|sửa mã nguồn]

Vì có nhiều loại polyme hữu cơ quá cứng trong một số ít ứng dụng đặc biệt quan trọng chúng phải được trộn với những chất tạo dẻo ( nhóm phụ gia lớn nhất [ 17 ] ) là những hợp chất gốc dầu dùng để cải tổ tính lưu biến ,
Phẩm màu là những chất phụ gia phổ biến mặc dầu khối lượng của chúng chiếm tỉ lệ nhỏ
Nhựa nguyên chất có độc tính thấp do không hòa tan trong nước và vì chúng trơ ​ ​ về mặt hóa sinh, do khối lượng phân tử lớn .

Các sản phẩm nhựa chứa nhiều loại phụ gia, một số chất phụ gia có thể gây độc.[18] Ví dụ, chất làm dẻo như adipat và phthalate thường được thêm vào nhựa giòn như polyvinyl chloride để sử dụng trong bao bì thực phẩm, đồ chơi và nhiều mặt hàng khác. Các hợp chất này có thể rò rỉ ra khỏi sản phẩm. Do lo ngại về ảnh hưởng của các chất rò rỉ như vậy, Liên minh Châu Âu đã hạn chế việc sử dụng DEHP (di-2-ethylhexyl phthalate) và các phthalate khác trong một số ứng dụng và Hoa Kỳ đã hạn chế việc sử dụng DEHP, DPB, BBP, DINP, DIDP và DnOP trong các bài viết về đồ chơi trẻ em và chăm sóc trẻ em với Đạo luật Cải thiện An toàn Sản phẩm Tiêu dùng.

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

5/5 - (1 vote)
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments