Giải mã bí ẩn ghê rợn sau hiện tượng ‘bóng đè’

Giải mã bí ẩn ghê rợn sau hiện tượng ‘bóng đè’

  • Matthew Tompkins
  • BBC Future

17 tháng 4 2017Historic accounts of demonic attacks share much in common with our modern understanding of sleep paralysisNguồn hình ảnh, Getty Images

Chụp lại hình ảnh,

Bạn đang đọc: Giải mã bí ẩn ghê rợn sau hiện tượng ‘bóng đè’

Những diễn đạt thời xưa về cảnh bị quỷ dữ tiến công có rất nhiều điểm giống với những gì tất cả chúng ta biết thời nay về hiện tượng kỳ lạ bóng đè

Vào tháng 8/2016, một phụ nữ nói rằng bà đã bị tấn công bởi một con Pokemon thật. Ảo giác ghê rợn của bà cho thấy “vùng chạng vạng” bí ẩn giữa trạng thái ngủ và thức – một trạng thái kỳ lạ của ý thức có thể ẩn sau rất nhiều hiện tượng khác nhau, từ các phiên tòa xử phù thủy Salem đến các vụ bị người ngoài hành tinh bắt cóc. Nhà tâm lý học Matthew Tompkins giải thích thêm về hiện tượng này.

Tại Moscow ( Nga ) mùa hè năm rồi, một phụ nữ mơ màng trong giấc ngủ sau khi chơi trò Pokemon Go trên điện thoại cảm ứng. Đêm đó, bà thức giấc vì ngực bị đè mạnh. Bà mở mắt và sau này kể lại là bà thấy mình đang bị tiến công bởi một nhân vật Pokemon có kích cỡ như ngoài đời thực. Không phải là một người mặc phục trang Pokemon, mà là một con Pokemon thật .Hoảng loạn, nhưng không hề nói được, bà vật lộn với sinh vật đó trong khi người bạn trai ngủ mê mệt ngay bên cạnh không biết gì. Cuối cùng bà cũng vùng dậy được, và con Pokemon biến mất. Sau một lúc lùng sục khắp nhà, người phụ nữ đến báo công an về vụ tiến công .Tin tức về vụ báo công an của bà ngay lập tức, và có chút vui nhộn, đã được nhiều báo lá cải quốc tế đăng lại. Tin này nhanh gọn Viral trên internet và sau cuối Open trong những nội dung Twitter trong thông tin tài khoản của tôi .Nhưng ý nghĩ tiên phong của tôi, với tư cách là nhà tâm lý học thí nghiệm với chăm sóc hầu hết vào những thưởng thức nhận thức không bình thường, khi ấy là, ” Ồ, điều này hoàn toàn có thể xảy ra với bất cứ ai. “Mặc dù không hề rõ ràng lý giải thưởng thức của phụ nữ này, tôi vẫn cảm thấy trọn vẹn tự tin rằng vụ tiến công đêm hôm của Pokemon này tương thích đúng chuẩn với những hiểu biết của tất cả chúng ta về giấc ngủ .Thêm vào đó, dựa vào những gì tất cả chúng ta biết về hiện tượng kỳ lạ tinh thần huyền bí này – và cảm xúc kỳ lạ mà nó đem lại – người ta hoàn toàn có thể ở mức độ nào đó miêu tả thưởng thức của bà là ” thông thường ” .Cách lý giải ngắn gọn, nghe có vẻ như nghịch lý là hoàn toàn có thể bà đã bị thức tỉnh và bà hoàn toàn có thể đang mơ. Tạm thời hãy đặt con Pokemon qua một bên, ta thử xem xét nội dung bà tường trình là đã thức giấc, không cử động được, với sức nặng đè lên người .Cụm từ kỹ thuật chỉ hiện tượng kỳ lạ này là ” bóng đè “, một thể loại của rối loạn giấc ngủ ( parasomnia ). Ngoài việc không hề cử động được, khoảng chừng thời hạn bị tê liệt khi tỉnh giấc này thường đi kèm với những ảo giác đa chiều. Kết quả là, những hình ảnh tưởng tượng trong giấc mơ hoàn toàn có thể xâm nhập vào hiện thực khi bạn đã tỉnh giấc .Nội dung của ảo giác thường có chủ đề tương quan với cảm xúc tê liệt – tái hiện lại thành hình ảnh bị kẻ xâm nhập trên ghì chặt xuống khi đang ngủ. Dấu ấn những vụ tương quan đến hiện tượng kỳ lạ bóng đè hoàn toàn có thể tìm thấy trong suốt chiều dài lịch sử vẻ vang và văn hóa truyền thống với những ghi nhận thời xưa nhất từ 400 năm trước Công nguyên .Bridget Bishop became the first victim of the Salem Witch Trials. Today, we can guess that her 'curse' was really a misunderstood case of sleep paralysisNguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Bridget Bishop trở thành nạn nhân tiên phong của loạt những phiên tòa xét xử xét xử phù thủy, Salem Witch Trials, ở Mỹ thời thế kỷ thứ 17Bóng đè lần tiên phong được đề cập đến trong sách Zhou Li / Chun Guan, một quyển sách của Trung Quốc về giấc ngủ và giấc mơ. Sách phân loại ra nhiều kiểu khác nhau của giấc mơ, và những nhà nghiên cứu đã xác lập E-meng ( giấc mơ bất thần ) có rất nhiều đặc thù tương quan đến hiện tượng kỳ lạ bóng đè. Tuy vào khoảng chừng thời hạn và toàn cảnh văn hóa truyền thống, hình ảnh trong những cơn ác mộng này hoàn toàn có thể được diễn dịch thành những ý khác nhau .

Các nhà nghiên cứu hiện tượng bóng đè Brian Sharpless và Karl Dograhmji đã thu thập 118 cách diễn đạt khác nhau trên khắp thế giới mô tả về trải nghiệm bị bóng đè: người Đức có cụm từ hexendrücken – bị phù thủy đè, và từ alpdrücken, bị tiên đè.

Truyện cổ Na Uy có từ svartalfar – chỉ các vị tiên độc ác bắn người ta bằng những mũi tên tê liệt trước khi đậu lên ngực nạn nhân. Người Nhật có từ kanashibari, với ý chỉ bị trói chặt một cách kỳ lạ bởi một sợi dây kim loại vô hình. Ở nhiều nơi tại Thụy Sĩ người ta nói về tchutch-muton, một bà tiên ác mộng xấu xa thường cải trang thành một con cừu đen.

Người Kurd dùng đến từ Mottaka, một linh hồn độc ác làm người ta ngạt thở đêm khuya. Người Iran có cụm từ bakhtak, nói đến một loại linh hồn [cấp thấp hơn thiên thần trong Hồi Giáo] ngồi lên ngực người đang ngủ.

Các nhà khoa học đã kim chỉ nan hóa hiện tượng kỳ lạ bóng đè hoàn toàn có thể dẫn đến hiện tượng kỳ lạ người ngoài hành tinh bắt cóc .Vì thế tôi không cảm thấy có gì độc lạ lắm khi đề cập đến vấn đề bị Pokemon quấy rối .

Cảm giác bị đè nặng…

Để so sánh, hãy xem xét điều được Jon Loudner đề cập sau, người đã phân phối ” chứng cứ ” cho tòa án nhân dân phù thủy Salem nổi tiếng vào năm 1692 .” …. Tôi đi ngủ rất khỏe, và cái chết của bóng đêm đè nặng lên ngực tôi, và tôi tỉnh dậy, nhìn quanh, và bên ngoài kia dưới ánh trăng, tôi nhìn thấy rõ ràng Bridget Bishop, hoặc hình dạng trông giống cô ta, đang ngồi trên bụng tôi. Và đặt cánh tay tôi xuống giường để tôi không bị lực ép mạnh, cô ta lập tức chặn cổ họng tôi khiến tôi phần đông ngạt thở. Và tôi không có chút sức mạnh hay nguồn năng lượng gì trên tay để hoàn toàn có thể thoát ra hoặc tự vệ. Cứ trong tư thế đó, cô ta ghì giữ tôi suốt cả ngày. “Hồi 1781, Henry Fuseli đã đưa ra ý tưởng theo đó cho rằng có con quỷ ngồi lên ngực người bị bóng đè, qua bức họa Ác MộngNguồn hình ảnh, HENRI FUSELI / WIKIPEDIAChụp lại hình ảnh ,Hồi 1781, Henry Fuseli đã đưa ra sáng tạo độc đáo theo đó cho rằng có con quỷ ngồi lên ngực người bị bóng đè, qua bức họa Ác MộngTương tự như người phụ nữ ở Moscow năm năm nay, Jon thấy một nhân vật ngồi lên người ông, đi kèm với cảm xúc đè chặt và bị tê liệt ; mặc dầu trong trường hợp của ông, cách lý giải tốt nhất mà ông tìm ra là cho rằng mình đã bị một mụ phù thủy ở gần đó tiến công .Bạn hoàn toàn có thể thấy sự tựa như với vấn đề Pokemon nổi lên như những tín hiệu hiện tượng kỳ lạ bóng đè. Ông tỉnh dậy giữa đêm, không cử động được, cảm thấy có ai đó ngồi trên người mình, chặn hơi thở ông lại .Và một phần đen tối khác của lịch sử dân tộc là sau lời khai của Jon, Bridget bị hành quyết bằng phương pháp treo cổ. Bà trở thành nạn nhân tiên phong mất mạng trong cơn sốt tàn phá phù thủy Salem .

Bằng chứng Jon đưa ra không hoàn toàn là căn cứ chính để buộc tội bà, mà nó được “xác nhận” bởi một chứng cứ vật lý khác đó là có thể Bridget sở hữu một núm vú siêu nhiên (sau khi bị nhận dạng một lần thì nó đã biến mất trong lần tra xét sau đó).

Phù thủy ít khi được dùng như nguyên do lý giải cho những người trải qua hiện tượng kỳ lạ này, nhưng thậm chí còn ngày này, những chính sách tâm ý đúng chuẩn gây ra thực trạng tê liệt khi ngủ vẫn chưa được hiểu rõ trọn vẹn .Hiện tại điều hoàn toàn có thể hiểu rõ là, cơ bản, khi tất cả chúng ta mơ, hành vi của ta bị giam giữ trong sự tưởng tượng của chính mình. Tất cả tất cả chúng ta đều có một chính sách bảo đảm an toàn sẵn trong khung hình, mà bạn hoàn toàn có thể xem nó giống như một cầu dao điện, nhanh gọn khóa những tín hiệu sẵn sàng chuẩn bị cho não bộ không cho nó trở thành tín hiệu hành vi .Cơ chế này bảo vệ ta khỏi việc hành vi theo những gì xảy ra trong giấc mơ. Nhờ đó, khi bạn bị một con quái vật đuổi theo trong mơ, bạn sẽ không bật dậy và chạy đâm đầu vào tường phòng ngủ, hay nói theo thuyết tiến hóa, là không khiến bạn trở nên điên khùng .Tuy nhiên, não bộ của tất cả chúng ta là một mạng lưới hệ thống vô cùng phức tạp, và những hiện tượng kỳ lạ như bóng đè, là những trường hợp trục trặc nhiều lúc xảy ra .Một trong những sự không bình thường được nhiều người biết đến là trạng thái mộng du, tức là khi một người đi bộ trong lúc vẫn đang ngủ, trạng thái xảy ra khi sự tê liệt giảm đi quá nhanh .trái lại, nhiều lúc thực trạng tê liệt vẫn liên tục thậm chí còn sau khi bạn đã tỉnh giấc. Điều này thường xảy ra ở ngưỡng giấc ngủ – hoặc là khi bạn sắp thức dậy hoặc khi bạn sắp chìm vào giấc ngủ. Bạn hoàn toàn có thể vẫn còn ý thức, mắt mở ra được, nhưng trọn vẹn không hề vận động và di chuyển được khung hình. Đây là một vấn đề khá thông dụng, nhưng thưởng thức hoàn toàn có thể khiến người ta sợ hãi .Những yếu tố như vậy hoàn toàn có thể là hệ quả của sự gián đoạn giấc ngủ nói chung. Các nhà nghiên cứu cho thấy bóng đè hoàn toàn có thể tái hiện lại với những người tham gia thí nghiệm khi họ liên tục bị thức tỉnh lúc đang ngủ sâu .Và bên ngoài phòng thí nghiệm thì điều này không hiếm gặp với những người từng trải qua thực trạng bị bóng đè trong đêm. Nếu bạn chưa từng bị như vậy, thì hẳn bạn ít ra cũng quen biết ai đó từng gặp thực trạng này .Các chuyên viên ước tính đến 50 % dân số bị thực trạng bóng đè tối thiểu một lần trong đời, một số ít người cho biết họ liên tục bị bóng đè về đêm .Thậm chí hoàn toàn có thể những khảo sát hiện tại đã nhìn nhận thấp mức độ thông dụng thật sự của hiện tượng kỳ lạ này, vì vẫn còn nhiều tẩy chay với những trường hợp nói họ bị ảo giác, và vì có nhiều quan ngại hiện tượng kỳ lạ này hoàn toàn có thể là tín hiệu cho thấy bệnh lý tinh thần hoặc lạm dụng thuốc .Trong trong thực tiễn, người khỏe mạnh vẫn hoàn toàn có thể bị bóng đè và ảo giác dù không xảy ra hiện tượng kỳ lạ không bình thường nào về sức khỏe thể chất tinh thần hay lạm dụng thuốc. Hiểu rằng thưởng thức này là thông thường hoàn toàn có thể giúp xoa dịu những lo ngại kèm theo. Với bản thân mình, tôi có vài lần gặp phải bóng hình những người không xuất hiện, tuy rằng họ chỉ Open chứ không làm gì .

Nhìn thấy những khối gạch rơi

Nhưng hãy quay trở lại trường hợp kỳ lạ ở Moscow. Tại sao ảo giác này lại Open dưới hình dạng con Pokemon mà không phải những sinh vật khác ? Vì tính chủ quan rất cao, rất khó để điều tra và nghiên cứu giấc mơ một cách khoa học .Làm sao bạn hoàn toàn có thể thực nghiệm đo đạc ảo giác xảy ra khi hầu hết mọi người đều đang không tỉnh giấc và họ quên ngay lập tức khi thức dậy ?Trong thực tiễn, sự liên hệ giữa game show điện tử và những giấc mơ là một trong những nghành nghề dịch vụ điều tra và nghiên cứu được ghi chép khá khá đầy đủ trong những thưởng thức chủ quan của người ngủ mơ .Năm 2000, một nhóm những nhà nghiên cứu tại Trường Y Havard do Robert Stickgold đứng vị trí số 1 đã báo cáo giải trình về những người tham gia nghiên cứu và điều tra chơi game show điện tử xếp gạch Tetris liên tục nói họ thấy những ” hình ảnh thôi miên ” tương quan đến game show .Họ thấy những hình ảnh của những khối gạch đang rơi trước khi chìm vào giấc ngủ. Kết quả tựa như cũng được ghi nhận ở những game show điện tử khác, như game show trượt tuyết, mê cung ảo, và thậm chí còn cả game show Doom .Bằng chứng này được sử dụng chứng tỏ cho sáng tạo độc đáo rằng giấc mơ hoàn toàn có thể có vai trò ” củng cố ” ký ức trong đời sống của ta khi thức – củng cố là cụm từ chỉ quy trình tăng cường và tăng sức mạnh của những ký ức mới có .Rất nhiều thí nghiệm cho thấy những người được giao những trách nhiệm tương quan tới trí nhớ thường thực thi trách nhiệm tốt hơn nếu họ được ngủ sau khi học. Có vẻ như mặc dầu sau khi tất cả chúng ta trải qua quy trình học, trí não ta hoàn toàn có thể vẫn sử dụng giấc ngủ như một khoảng trống tập dượt để tập luyện xử lý lại yếu tố .

“Giấc mơ của chuột”

Nhiều vật chứng hơn được tích lũy từ những thực nghiệm về hành vi của não bộ trên những chú chuột đang ngủ. Thí nghiệm trên động vật hoang dã đem lại cho những nhà khoa học nhiều ưu – nhược hơn so với việc thí nghiệm thực thi trên con người .Một mặt, đưa điện cực trực tiếp vào đầu chuột cần phải trải qua ít loại sách vở hơn. Thế nhưng mặt khác thì rõ ràng ta không hề ” hỏi ” chuột xem chúng mơ thấy gì, vì vậy những nhà khoa học buộc phải suy đoán đúng chuẩn xem liệu tác động ảnh hưởng của điện cực hoàn toàn có thể tương quan đến những thưởng thức hiện tượng kỳ lạ học ra làm sao .The rat's brain appears to replay its journey through a maze as it sleepsNguồn hình ảnh, Getty ImagesTrong một thí nghiệm, một nhóm nhà nghiên cứu và điều tra tại Học viện Công nghệ Massachusetts ( MIT ) đấu những điện cực trực tiếp vào phần hồi hải mã của não chuột .Ở cả chuột và người, hồi hải mã là một phần của bộ não, ngoài những công dụng khác, thì phần này đặc biệt quan trọng tương quan đến cách tất cả chúng ta tạo ra ký ức về khoảng trống vật lý. Điện cực được cho phép những nhà nghiên cứu quan sát hoạt động giải trí thần kinh theo thời hạn thực của những tế bào đặc trưng trên hồi hải mã – và ghi nhận bất cứ khi nào những tế bào được kích hoạt .Trong khi những chú chuột được liên kết với dây điện, chúng được học cách xu thế trong một mê cung thực để tìm ra phần thưởng là thức ăn. Vì hồi hải mã có tương quan đến kiến thức và kỹ năng học hỏi khoảng trống, sự biểu lộ của hoạt động giải trí điện cực trên hồi hải mã hoàn toàn có thể link với vị trí của chú chuột ở những khu vực đặc trưng trong mê cung .Nhưng chính ở đây chiêu thức này trở nên tương quan đến câu truyện của tất cả chúng ta về giấc mơ Pokemon hay game show Tetris : Sau khi những chú chuột đã khám phá về mê cung, những nhà khoa học để những điện cực liên tục ghi nhận khi chuột mở màn chìm vào giấc ngủ .Khi chuột đã ngủ, những tế bào trong hồi hải mã sẽ bật sáng với hoạt động giải trí tìm đường trong mê cung – không phải là với bất cứ hoạt động giải trí nào, mà nó chỉ xảy ra khi những chú chuột đang ngủ có thích hợp với chính sách tương quan đúng chuẩn đến cuộc tìm đường trong mê cung .Một lần nữa, tất cả chúng ta không hề hỏi chuột là chúng đang trải qua điều gì, nhưng hiệu quả cho thấy những chú chuột có lẽ rằng đang tìm đường trong mê cung khi ngủ mơ, tập luyện lại một cách hiệu suất cao cách chúng đi như đã học trước khi ngủ .Một số lượng giới hạn ở đây là không có khu công trình nào chứng tỏ được liên hệ nguyên do trực tiếp giữa giấc mơ và ký ức : giấc mơ tự nó hoàn toàn có thể không giúp ký ức được tăng cường đậm nét hơn, nhưng hoàn toàn có thể là một loại hiệu ứng phụ của quy trình củng cố ký ức .

Nói cách khác, ảo giác đáng sợ mà người phụ nữ ở Nga gặp phải không chỉ là một sự việc khá thông thường, mà nó còn có thể cho ta thêm một cửa sổ thú vị để nhìn vào tính chất của giấc ngủ và vì sao mọi người mơ.

Và nếu bạn từng gặp phải những hình ảnh kỳ diệu khi bạn đang ở ngưỡng giấc ngủ, điều này cũng đáng để xem xét. Hãy nhớ : Đừng hoảng sợ ( và không nhất thiết phải đổ tội cho người khác nếu họ có thêm một vài núm vú ) .= = = = = = = = =

Tác giả Matthew Tompkins là nhà tâm lý học thực nghiệm tại Đại học Oxford.

5/5 - (1 vote)
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments