Phương pháp đo hệ số căng bề mặt và ứng dụng sức căng bề mặt

Phương pháp đo hệ số căng bề mặt và ứng dụng sức căng bề mặt

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (90.38 KB, 10 trang )

PHƯƠNG PHÁP ĐO HỆ SỐ SỨC CĂNG BỀ
MẶT CHẤT LỎNG

Phương pháp ống mao quản
Dựa vào sự chênh lệch mức nước bên trong và

bên ngoài mao quản
Nếu ta nhúng một ống có đường kính nhỏ (mao

1.

quản) vào một cốc đựng chất lỏng và đã được
làm ướt hoàn toàn ta thấy cột chất lỏng trong
ống sẽ dâng lên độ cao h (tạo ra độ chênh lệch
giữa chiều cao mức chất lỏng trong và ngoài

ống).
Khi áp suất thủy tĩnh của cột chất lỏng bằng áp
suất khí quyển thì chiều cao mức chất lỏng sẽ

dừng lại.
P = D.g.h
g: gia tốc trọng trường (m/s2)
D: khối lượng riêng của chất lỏng (kg/m3)

h: chiều cao của cột chất lỏng (m)
P: áp suất khí quyển (J/m3)
Do đó:

Thực tế, bán kính mặt cong R được tính
gần đúng bằng bán kính của ống mao quản
r.
Do đó,

Suy ra,
Nếu ta nhúng ống mao quản này vào trong
nước nguyên chất, ta biết được hệ số sức
căng:

D0: khối lượng riêng của nước nguyên chất
Ta lập tỷ số:
Hiện tượng mà chất lỏng dâng cao hơn hoặc
thấp hơn trong mao quản so với mặt thoáng

2.

bên ngoài gọi là hiện tượng mao dẫn.
Phương pháp đếm và cân giọt chất lỏng
Dụng cụ: Buret 10ml, cân kỹ thuật, đĩa thủy tinh
Chúng ta sử dụng nước cất làm chất lỏng

chuẩn, có sức căng mặt ngoài là σNước, rồi cho
nước cất nhỏ thành từng giọt, đếm số giọt NNước
và tổng khối lượng mNước của chúng, làm tương

tự như vậy để có NX và mX đối với chất lỏng

chưa biết sức căng mặt ngoài σX.
Ta lập tỷ số:
σNước dựa vào bảng sức căng mặt ngoài của

nước cất theo nhiệt độ
Từ đó suy ra σX
Cân đĩa thủy tinh ta được m1
Dùng buret để nhỏ khoảng 50 giọt chất lỏng

vào đĩa thủy tinh
Cân khối lượng đĩa chứa 50 giọt chất lỏng ta

được m2
Như vậy, khối lượng 1 giọt nước sẽ được tính

3.

bằng công thức sau:
mNước = (m2 – m1)/NNước
N: là số giọt nước
Phương pháp vòng
Dùng một vòng kim loại được nhúng vào chất
lỏng cần khảo sát, sao cho chất lỏng bao phủ
hoàn toàn.

Khi kéo từ từ vòng kim loại ra khỏi chất lỏng thì
có một lớp chất lỏng được kéo ra bởi mép của

vòng.
Theo đó lớp chất lỏng sẽ tác dụng lên vòng kim

loại một lực gọi là lực căng bề mặt.
Hệ số căng bề mặt được xác định bằng công

thức:
F2 – F1: lực căng bề mặt F
Bán kính của vòng kim loại được đo bằng

thước kẹp
F1 được xác định khi treo vòng kim loại vào lực

kế và giá trị của lực F1 là số chỉ của lực kế
Sau đó nâng giá đỡ lên sao cho vòng kim loại

ngập hoàn toàn trong dung dịch chất lỏng
Tiếp đó hạ từ từ giá đỡ dung dịch chất lỏng đến

khi vòng dây kim loại bứt khỏi bề mặt dung dịch

chất lỏng.
Số chỉ lực kế lúc vòng kim loại vừa bứt ra chính
là giá trị F2.

Ứng dụng

 HIện tượng căng bề mặt có thể giúp chúng
ta giải thích được một số hiện tượng có
trong tự nhiên như:
1. Vì sao dầu không tan được trong nước?
2. Những chú chim thường xuyên phải nhào
ngụp xuống nước để bắt cá tại sao không bị
chìm?
3. Hay những con vịt khi đi dưới mưa mà lông
không hề bị ướt mà những con gà thì bị ướt
và trở thành gà “rù”?
Sở dĩ như vậy là vì sức căng bề mặt của dầu
nhỏ hơn nước. Khi dầu rơi vào mặt nước, nước
co lại hết mức nên đã kéo dầu dãn ra thành
một màng mỏng nổi bên trên. Hơn nữa, tỷ trọng
dầu lại nhỏ hơn nước rất nhiều, nên dù có dùng
sức khuấy thế nào, thì màng dầu vẫn nổi trên
mặt nước và không hòa tan được.
Những chú chim có thể nhào ngụp xuống nước
để bắt cá cũng dựa vào đặc tính dầu để bảo vệ
mình. Bộ long vũ trên cơ thể chúng thường
xuyên được tráng một lớp dầu mỡ đặc biệt tiết

ra từ các lỗ chân lông. Nếu không có lớp dầu
bảo vệ, lông vũ sẽ bị ướt và khi đó chim sẽ chết
chìm ngay.
Lúc trời mưa, những con vịt có thể chạy đi chạy
lại dưới mưa mà lông không bị ướt hay có thể
bơi lội trong nước mà không bị chìm là do bộ
lông vịt cũng được bao phủ bởi một lớp dầu

mỡ, đồng thời lông của chúng cũng có đặc tính
là rát nhẹ nên giúp cho bộ lông không bị ướt và
thân vịt không bị chìm.
Ở gà do trên lông không có lớp dầu che phủ
nên bị nước mưa thấm ướt.

Đối với ngành y – dược, sức căng bề mặt
được ứng dụng vào một số trường hợp

1.

như:
Xác định hàm lượng thuốc của 1 giọt thuốc

2.

nhỏ mắt
Giúp nhũ tương, hỗn dịch ổn định hơn nhờ
chất nhũ hóa và chất gây thấm

3.

Hay trong xét nghiệm muối mật trong nước
tiểu.

Để xác định hàm lượng thuốc của 1 giọt thuốc
nhỏ mắt, ta áp dụng phương pháp đếm và cân
giọt chất lỏng, sử dụng công thức : để tính

được hàm lượng thuốc của 1 giọt thuốc nhỏ
mắt.
Nhũ tương, hỗn dịch là những hệ phân tán
không bền, nên cần có chất nhũ hóa đối với
nhũ tương hay chất gây thấm đối với hỗn dịch
để giúp cho nhũ tương, hỗn dịch ổn định hơn.
Chất nhũ hóa và chất gây thấm là chất làm
giảm sức căng bề mặt của các pha trong hệ và
từ đó duy trì được sự ổn định cấu trúc của hệ
nhũ tương, hỗn dịch.

Khi xét nghiệm muối mật trong nước tiểu, trong
trường hợp bệnh lý như viêm gan tắc mật, sức
căng bề mặt của nước tiểu giảm do trong nước
tiểu có muối mật.
Đối với ngành y – dược, sức căng bề mặt được
ứng dụng vào một số trường hợp như:
1.

Xác định hàm lượng thuốc của 1 giọt thuốc

2.

nhỏ mắt
Giúp nhũ tương, hỗn dịch ổn định hơn nhờ

3.

chất nhũ hóa và chất gây thấm

Hay trong xét nghiệm muối mật trong nước
tiểu.

Để xác định hàm lượng thuốc của 1 giọt thuốc
nhỏ mắt, ta áp dụng phương pháp đếm và cân
giọt chất lỏng, sử dụng công thức : để tính
được hàm lượng thuốc của 1 giọt thuốc nhỏ
mắt.

Nhũ tương, hỗn dịch là những hệ phân tán
không bền, nên cần có chất nhũ hóa đối với
nhũ tương hay chất gây thấm đối với hỗn dịch
để giúp cho nhũ tương, hỗn dịch ổn định hơn.
Chất nhũ hóa và chất gây thấm là chất làm
giảm sức căng bề mặt của các pha trong hệ và
từ đó duy trì được sự ổn định cấu trúc của hệ
nhũ tương, hỗn dịch.
Khi xét nghiệm muối mật trong nước tiểu, trong
trường hợp bệnh lý như viêm gan tắc mật, sức
căng bề mặt của nước tiểu giảm do trong nước
tiểu có muối mật.

h : chiều cao của cột chất lỏng ( m ) P. : áp suất khí quyển ( J / m3 ) Do đó : Thực tế, nửa đường kính mặt cong R được tínhgần đúng bằng nửa đường kính của ống mao quảnr. Do đó, Suy ra, Nếu ta nhúng ống mao quản này vào trongnước nguyên chất, ta biết được thông số sứccăng : D0 : khối lượng riêng của nước nguyên chấtTa lập tỷ số : Hiện tượng mà chất lỏng dâng cao hơn hoặcthấp hơn trong mao quản so với mặt thoáng2. bên ngoài gọi là hiện tượng kỳ lạ mao dẫn. Phương pháp đếm và cân giọt chất lỏngDụng cụ : Buret 10 ml, cân kỹ thuật, đĩa thủy tinhChúng ta sử dụng nước cất làm chất lỏngchuẩn, có sức căng mặt ngoài là σNước, rồi chonước cất nhỏ thành từng giọt, đếm số giọt NNướcvà tổng khối lượng mNước của chúng, làm tươngtự như vậy để có NX và mX so với chất lỏngchưa biết sức căng mặt ngoài σX. Ta lập tỷ số : σNước dựa vào bảng sức căng mặt ngoài củanước cất theo nhiệt độTừ đó suy ra σXCân đĩa thủy tinh ta được m1Dùng buret để nhỏ khoảng chừng 50 giọt chất lỏngvào đĩa thủy tinhCân khối lượng đĩa chứa 50 giọt chất lỏng tađược m2Như vậy, khối lượng 1 giọt nước sẽ được tính3. bằng công thức sau : mNước = ( mét vuông – m1 ) / NNướcN : là số giọt nướcPhương pháp vòngDùng một vòng sắt kẽm kim loại được nhúng vào chấtlỏng cần khảo sát, sao cho chất lỏng bao phủhoàn toàn. Khi kéo từ từ vòng sắt kẽm kim loại ra khỏi chất lỏng thìcó một lớp chất lỏng được kéo ra bởi mép củavòng. Theo đó lớp chất lỏng sẽ tính năng lên vòng kimloại một lực gọi là lực căng bề mặt. Hệ số căng bề mặt được xác lập bằng côngthức : F2 – F1 : lực căng bề mặt FBán kính của vòng sắt kẽm kim loại được đo bằngthước kẹpF1 được xác lập khi treo vòng sắt kẽm kim loại vào lựckế và giá trị của lực F1 là số chỉ của lực kếSau đó nâng giá đỡ lên sao cho vòng kim loạingập trọn vẹn trong dung dịch chất lỏngTiếp đó hạ từ từ giá đỡ dung dịch chất lỏng đếnkhi vòng dây sắt kẽm kim loại bứt khỏi bề mặt dung dịchchất lỏng. Số chỉ lực kế lúc vòng sắt kẽm kim loại vừa bứt ra chínhlà giá trị F2. Ứng dụng  HIện tượng căng bề mặt hoàn toàn có thể giúp chúngta lý giải được 1 số ít hiện tượng kỳ lạ cótrong tự nhiên như : 1. Vì sao dầu không tan được trong nước ? 2. Những chú chim tiếp tục phải nhàongụp xuống nước để bắt cá tại sao không bịchìm ? 3. Hay những con vịt khi đi dưới mưa mà lôngkhông hề bị ướt mà những con gà thì bị ướtvà trở thành gà “ rù ” ? Sở dĩ như vậy là vì sức căng bề mặt của dầunhỏ hơn nước. Khi dầu rơi vào mặt nước, nướcco lại hết mức nên đã kéo dầu dãn ra thànhmột màng mỏng mảnh nổi bên trên. Hơn nữa, tỷ trọngdầu lại nhỏ hơn nước rất nhiều, nên dù có dùngsức khuấy thế nào, thì màng dầu vẫn nổi trênmặt nước và không hòa tan được. Những chú chim hoàn toàn có thể nhào ngụp xuống nướcđể bắt cá cũng dựa vào đặc tính dầu để bảo vệmình. Bộ long vũ trên khung hình chúng thườngxuyên được tráng một lớp dầu mỡ đặc biệt quan trọng tiếtra từ những lỗ chân lông. Nếu không có lớp dầubảo vệ, lông vũ sẽ bị ướt và khi đó chim sẽ chếtchìm ngay. Lúc trời mưa, những con vịt hoàn toàn có thể chạy đi chạylại dưới mưa mà lông không bị ướt hay có thểbơi lội trong nước mà không bị chìm là do bộlông vịt cũng được bao trùm bởi một lớp dầumỡ, đồng thời lông của chúng cũng có đặc tínhlà rát nhẹ nên giúp cho bộ lông không bị ướt vàthân vịt không bị chìm. Ở gà do trên lông không có lớp dầu che phủnên bị nước mưa thấm ướt. Đối với ngành y – dược, sức căng bề mặtđược ứng dụng vào một số ít trường hợp1. như : Xác định hàm lượng thuốc của 1 giọt thuốc2. nhỏ mắtGiúp nhũ tương, hỗn dịch không thay đổi hơn nhờchất nhũ hóa và chất gây thấm3. Hay trong xét nghiệm muối mật trong nướctiểu. Để xác lập hàm lượng thuốc của 1 giọt thuốcnhỏ mắt, ta vận dụng giải pháp đếm và cângiọt chất lỏng, sử dụng công thức : để tínhđược hàm lượng thuốc của 1 giọt thuốc nhỏmắt. Nhũ tương, hỗn dịch là những hệ phân tánkhông bền, nên cần có chất nhũ hóa đối vớinhũ tương hay chất gây thấm so với hỗn dịchđể giúp cho nhũ tương, hỗn dịch không thay đổi hơn. Chất nhũ hóa và chất gây thấm là chất làmgiảm sức căng bề mặt của những pha trong hệ vàtừ đó duy trì được sự không thay đổi cấu trúc của hệnhũ tương, hỗn dịch. Khi xét nghiệm muối mật trong nước tiểu, trongtrường hợp bệnh lý như viêm gan tắc mật, sứccăng bề mặt của nước tiểu giảm do trong nướctiểu có muối mật. Đối với ngành y – dược, sức căng bề mặt đượcứng dụng vào một số ít trường hợp như : 1. Xác định hàm lượng thuốc của 1 giọt thuốc2. nhỏ mắtGiúp nhũ tương, hỗn dịch không thay đổi hơn nhờ3. chất nhũ hóa và chất gây thấmHay trong xét nghiệm muối mật trong nướctiểu. Để xác lập hàm lượng thuốc của 1 giọt thuốcnhỏ mắt, ta vận dụng giải pháp đếm và cângiọt chất lỏng, sử dụng công thức : để tínhđược hàm lượng thuốc của 1 giọt thuốc nhỏmắt. Nhũ tương, hỗn dịch là những hệ phân tánkhông bền, nên cần có chất nhũ hóa đối vớinhũ tương hay chất gây thấm so với hỗn dịchđể giúp cho nhũ tương, hỗn dịch không thay đổi hơn. Chất nhũ hóa và chất gây thấm là chất làmgiảm sức căng bề mặt của những pha trong hệ vàtừ đó duy trì được sự không thay đổi cấu trúc của hệnhũ tương, hỗn dịch. Khi xét nghiệm muối mật trong nước tiểu, trongtrường hợp bệnh lý như viêm gan tắc mật, sứccăng bề mặt của nước tiểu giảm do trong nướctiểu có muối mật .

5/5 - (1 vote)
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments